İkinci Yabancı Dil: İngilizceden sonra hangi dili öğrenmeliyim?

Kısa cevap

İngilizceden sonra herkesin öğrenmesi gereken tek bir dil yoktur. En iyi ikinci yabancı dil, önümüzdeki 12–24 ayda düzenli olarak kullanacağınız, öğrenme kaynaklarına erişebildiğiniz ve yeterli süre ayırabileceğiniz dildir.

“En çok konuşulan”, “iş dünyasının dili” veya “geleceğin dili” gibi tek cümlelik sıralamalar karar vermek için yetersizdir. Bir dil milyonlarca kişi tarafından konuşulabilir ama sizin hedeflediğiniz şehirde, şirkette, akademik alanda veya aile bağlamında hiç kullanılmayabilir. Daha dar yayılımlı başka bir dil ise haftada beş gün gerçek görevlerde karşınıza çıkabilir.

İlk yazıdan: kişisel notlar

Bu yazının ilk hali: Aşağıda ilk kez 2018 yılında yayımladığım metni; kendi sesi, örnekleri ve o günkü düşüncelerimle korudum. Bazı ayrıntılar zamanla değişmiş olabilir; bugünkü bilgiler ve kaynaklar hemen sonraki bölümde.

İngilizceden sonra hangi dil öğrenilmeli? İkinci bir yabancı dil seçerken nelere dikkat etmek gerekir? Bu derste çok sık aldığım bu 2 soruyu cevaplıyorum.

Okurlardan Yorumlar

İkinci yabancı dil olarak olarak hangi dil seçilmeli? Reading Analiz grubu üyelerimize ve Hüseyin Demirtaş ile İngilizce YouTube kanalı takipçilerimize bu soruyu sordum. İşte cevaplardan bazıları:

Faruk

Bir makine mühendisi olarak ingilizceden sonra almanca ögrenmek bizim sektörde öne geçiren avantajların başında geliyor.

Oğulcan

Lojistik de çalışan biri için ingilizceden sonra çince gelmesi gerektiğini düşünüyorum.

Mustafa

Dunyanın çoğu ile iletişim kurmak istiyorsan ardından Arapça

Elif

Bir hukukçu açısından basta medeni kanunumuz olmak üzere birçok kanun, İsviçre Medeni kanunundan İktibas edilmiş olduğu için mesleki hayatta da Almancanın önemli bir dil olduğunu düşünmekteyim.

Oğuz

Makine mühendisi olarak şöyle özetlemek istiyorum. Makine dili almanca derler. Eğer makine sektöründe kalmak isteniyorsa almanca tercih sebebidir. Eğer havacılık sektörü ise en büyük havacılık şirketleri İspanya’da bulunuyor ve Amerika’nın şartlarını da düşünürsek ispanyolca mantıklı. Diğer seçenekler hangi firma hedefleniyorsa ona göre değişir. Örneğin; renault için fransızca, tofaş için italyanca gibi. Yaptığım araştırma ve son 3 aydır bulunduğum ülke ile topluluğu göz önüne alırsam bence ingilizceden sonra latince öğrenmek (terminoloji) harika olur. Bu sayede italyanca, ispanyolca, fransızca, romence gibi dilleri inanılmaz kısa bir sürede öğrenmek sürpriz olmaz. Latince konusunda bilgili biri varsa tavsiyelerini almak isterim kesinlikle.

Engin

Edebiyatla uğraşıyorsa farsça-arapca fransızca, dünyayı geziyorsa İspanyolca Teknikle ugrasıyırsa almanca Japonca

Kemal

2. Dil olarak herkesin öğrendiği klasik diller (almanca, fransızca vb.) yerine İspanyolca, Rusça, Çince gibi bölgesel bir dil tercih ederim ki piyasa da iş yapma potansiyeli açısından diğer dillere göre daha avantajlı olunurdu diye düşünüyorum.

the black

Gerek ekonomisinin büyüklüğü gerekse dünyada nüfus olarak en çok konuşulan dil olması bakımından Çince diyorum ben. Aldığımız her şeyin üzerinde Çin mali yazıyor. Batının o çok pahalı markaları bile çinde üretiliyor. Ayrıca çok zor bir dil olarak bilindiği için herkes zaten ogrenemicem diyerek uzak duruyor. O yüzden ülkemizde bilen çok yok diye düşünüyorum. Bu arada tanidigim bir iş adamı şöyle demişti. Çince konuşmak kenara dursun ben çince anlayani bile işe alırım.

Esra

Uluslararası firmalarda çalışmak için uzakdoğu dilleri daha avantajlı olur diye düşünüyorum onun dışında mühendislik için Almanca, futbol tercümanlığı için Flemenkçe, İspanyolca, Portekizce gibi diller çoğu zaman işimizi görür bence

Davut

Kültürel ve Ticari ilişkiler açısından bulunduğumuz bölge itibariyle Arapça. Aynı zamanda teknik ve iş potansiyeli açısından da Almanca,İspanyolca ve Rusça götürür

Gökmen

Benim 2. Yabancı dil olarak kişisel tercihim Arapça dır..inanıyorum ki ileri dönemlerde Araplarla daha da yakın ilişki içine girecegiz, bugün dünyada en çok konuşulan diller arasında olduğu söyleniyor.

Samet

Reklamcılık açısından konuşmam gerekirse İspanyolca. Fakat sosyoloji gibi sosyal bilimlerde tüm İspanyolca’nın külliyatı asla bir Fransızca kadar etmez

Melike

Ispanyolca. Dunya dilleri arasında en fazla konuşulan dil. Ama Çin en çok konuşulan dillerde ön planda. Nüfusu açısindan bakildiğinda bu oran fazla görünüyor.

Volkan

Türkiyede yaşiyorsan bu 3lü combo 1- ingilizce 2- arapça 3- rusça

Ilhan

Arapça (Kur’an ve İslam, geniş coğrafya, benzer dil fazlalıkları, turistik, iş imkanı vs..)

Ben Ne Diyorum?

İhtiyaç, sevgi ve sektör bana göre ikinci dil seçimini belirleyen 3 kilit faktör.

Ek Kaynaklar

• Reading Analiz grubundaki konuyla ilgili diyalog

---

Etiketler: ikinci yabancı dil seçimi, ikinci yabancı dil nasıl seçilir, ingilizce dışındaki önemli diller, iş dünyası için yabancı diller

Bugün bu düşünceyi nasıl geliştiriyorum?

İlk yazıdaki görüşlerim yukarıda kalsın. Aşağıda ise aradan geçen zamanda öğrendiklerimi, yeni kaynakların kattığı ayrımları ve bugün ekleyeceğim pratik araçları paylaşıyorum.

Önce “hangi dil?” değil, “hangi görev?” diye sorun

ACTFL’nin 2024 yeterlik yaklaşımı, yeterliği bir dili iletişim amaçlarını yerine getirmek için kullanabilme üzerinden ele alır. Bu bakış seçim sorusunu somutlaştırır.

“Almanca öğrenmek istiyorum” yerine şu tür hedefler yazın:

• Almanya’daki üç yüksek lisans programının başvuru ve ders metinlerini okuyabilmek.
• Arapça konuşan müşterilerle temel satış görüşmesi yapabilmek.
• İspanyolca bir podcasti ana fikir düzeyinde takip edebilmek.
• Aile büyükleriyle gündelik konularda konuşabilmek.
• Fransızca akademik makalelerde alan terimlerini ve savı izleyebilmek.

Aynı dili seçen iki kişinin ihtiyaç duyduğu beceri profili farklı olabilir. Biri konuşma ve dinlemeye, diğeri okuma ve yazmaya ağırlık verebilir.

İkinci yabancı dil karar matrisi

Önce en fazla üç aday dil belirleyin. Her adayı 0–5 arasında puanlayın; puanı ağırlıkla çarpın.

Ölçüt	Ağırlık	0 puan	5 puan
12–24 ay içinde gerçek kullanım	×5	Belirlenmiş görev yok	Haftalık ve somut görev var
Hedef çevrede doğrulanmış talep	×4	Yalnız genel söylenti	İlan, program veya müşteri verisi var
Düzenli insan ve içerik erişimi	×3	Öğretmen/partner/içerik yok	Haftalık erişim hazır
Sürdürülebilir ilgi	×3	Konuya ve kültüre ilgi düşük	Uzun süre gönüllü temas isteği yüksek
Mevcut dil repertuvarıyla aktarım	×2	Yazı, ses ve yapı çok yabancı	Önceki dillerden yararlanılabilir
Zaman ve maliyet uyumu	×2	Program bütçeyi/zamanı aşıyor	Kaynak ve takvim gerçekçi

En yüksek toplam otomatik olarak “doğru” cevap değildir. Fakat hangi varsayımın kararı taşıdığını görünür kılar. İki dil yakınsa iki haftalık pilot yapıp puanları güncelleyin.

Özgün örnek: makine mühendisi için seçim

Deniz, “mühendisler Almanca öğrenmeli” sözünü duyuyor. Önce 30 hedef iş ilanı topluyor:

• 12 ilanda yalnız İngilizce,
• 8 ilanda Almanca,
• 3 ilanda Fransızca,
• 7 ilanda ikinci dil şartı yok.

Deniz ayrıca hedeflediği iki Alman şirketinin Türkiye ekipleriyle görüşüyor. Birinde Almanca müşteri toplantıları için avantaj; diğerinde çalışma dili İngilizce. Bu küçük örnek evren bütün sektörü temsil etmez, fakat Deniz’in gerçek hedefi için sosyal medya yorumundan daha güçlü kanıttır. Almancayı yüksek puanlıyorsa karar “makine dili Almancadır” sloganına değil, izlenebilir hedef verisine dayanır.

“İş için dil” talebini nasıl doğrularsınız?

1. Aynı rol ve kıdem düzeyinde en az 20–30 ilan toplayın.
2. Ülke, şehir, sektör ve şirket türünü ayrı sütunlarda kaydedin.
3. “Zorunlu”, “tercih sebebi”, “çalışma dili” ve “hiç belirtilmemiş” ifadelerini ayırın.
4. İlanın hangi beceriyi istediğini not edin: müşteri konuşması, teknik okuma, yazışma veya çeviri.
5. Mümkünse o rolde çalışan iki kişiye dilin haftalık kullanımını sorun.
6. Üç ay sonra örneklemi yenileyin; iş ilanları güncel durumu gösteren geçici verilerdir.

Bu yöntem ulusal işgücü istatistiği üretmez. Kişisel kararınız için küçük ama denetlenebilir bir talep örneklemi oluşturur.

Popülerlik verisi neyi söyler, neyi söylemez?

Avrupa Komisyonu’nun 2024 “Europeans and their languages” araştırması, AB vatandaşlarının dil bilgisi, dil kullanımı ve tutumları hakkında Avrupa ölçeğinde veri sağlar. Bu tür bir rapor, belirli bir coğrafyada hangi dillerin yaygın olduğunu anlamaya yardım eder.

Ancak şunları tek başına göstermez:

• Türkiye’deki belirli bir meslekte hangi dilin ücret avantajı sağladığını,
• sizin hedef şirketinizde hangi becerinin kullanıldığını,
• bir dilin on yıl sonra kesin olarak daha değerli olacağını,
• o dili sizin ne kadar sürede öğreneceğinizi.

Nüfus veya konuşur sayısı, kullanım olasılığının yalnızca bir göstergesidir; kişisel fırsatla aynı şey değildir.

Dil zorluğu sıralamalarını doğru okuyun

ABD Dışişleri Bakanlığı Foreign Service Institute, bazı diller için yaklaşık sınıf saati ve tam zamanlı eğitim süreleri yayımlar. Bu liste sık sık bağlamından koparılır.

FSI süreleri:

• İngilizce anadili olan,
• ABD kamu görevi için seçilmiş,
• yoğun ve tam zamanlı eğitim alan,
• belirli bir mesleki yeterlik hedefine hazırlanan

öğrenenlere dayanır. Türkçe anadili olan, haftada dört saat çalışan veya yalnız gündelik konuşma hedefleyen biri için doğrudan süre tahmini değildir. Yine de yazı sistemi, ses yapısı, dilbilgisi ve önceki dil deneyiminin öğrenme maliyetini etkileyebileceğini hatırlatan bir planlama girdisidir.

Her dilde aynı düzeye ulaşmanız gerekmez

CEFR Companion Volume, çokdilli repertuvarı diller arasında eşit olmak zorunda olmayan, değişen bir yeterlik olarak ele alır. Bu önemli bir rahatlık sağlar:

• İngilizcede akademik yazma düzeyiniz ileri,
• Almancada teknik okumanız orta,
• Arapçada gündelik etkileşiminiz başlangıç,
• aile dilinizde dinleme beceriniz konuşmadan güçlü

olabilir. Bunlar “yarım öğrenilmiş dört dil” olmak zorunda değildir; gerçek ihtiyaçlara göre şekillenmiş işlevsel bir repertuvar olabilir.

İki haftalık pilot: karar vermeden önce deneyin

Her aday dil için aynı mini deneyi uygulayın:

1. 14 gün boyunca günde 25 dakika çalışın.
2. Aynı görevleri kullanın: temel ses sistemi, kısa diyalog, 100–150 kelimelik metin ve kendini tanıtma.
3. Kaynak bulma süresini ayrıca kaydedin.
4. Dördüncü, sekizinci ve on dördüncü gün motivasyonunuzu 1–5 puanlayın.
5. Son gün notsuz bir dakikalık anlatım ve kısa okuma yapın.
6. Karar matrisindeki erişim, ilgi ve maliyet puanlarını gerçek deneyime göre değiştirin.

Pilot, hangi dilin “nesnel olarak kolay” olduğunu kanıtlamaz. Sizin çalışma koşullarınızda hangi seçimin sürdürülebilir olduğuna dair ilk veri üretir.

Hızlı karar ağacı

• Önümüzdeki iki yılda zorunlu bir ülke, program veya görev var mı? Varsa o bağlamın dilini önceleyin.
• Mesleki fayda mı arıyorsunuz? Hedef ilan ve çalışan örneklemi çıkarın.
• Aile veya miras dili bağı var mı? İnsan erişimi ve kişisel anlam, sürdürülebilirliği ciddi biçimde değiştirebilir.
• Yalnız kültürel merak mı var? En çok gönüllü içerik tüketmek istediğiniz dili iki haftalık pilotla sınayın.
• İki seçenek hâlâ eşit mi? Kaynak ve konuşma partneri erişimi daha düzenli olanla başlayın; altı ay sonra yeniden değerlendirin.

Sonuç

İhtiyaç, ilgi ve sektör yararlı başlangıç başlıklarıdır; fakat bunları ölçülebilir hale getirmek gerekir. İkinci yabancı dili söylentiyle değil, gerçek görevler, küçük bir talep örneklemi, erişilebilir kaynaklar, öğrenme maliyeti ve iki haftalık deneme üzerinden seçin.

Doğru seçim en prestijli görünen dil değil, hayatınızda tekrar tekrar kullanacağınız ve çalışmayı sürdürebileceğiniz dildir.

---

---

Comments

Ilhan(gelişmiş versiyon) — 2019-02-23 17:06:11

İngilizcenin zaten yabancı dil sayılmaması gerek.

1-) Almanca (aklınıza gelebilecek her türlü alanda yardımı dokunacak) 2-) Çince (Çin’in dünyadaki ticari alanını göz önünde bulundurursak fazla söze gerek yok) 3-) Rusça ( Rusya ile artan ve gelecekte artmaya devam edecek olan ilişkilerde ingilizce yerine kilit dil olabilir)

Prensip gereği Arapça ve Farsça’ya değinmek istemiyorum ama Araplarda da iyi para var :)