İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğrencilerinin Yaptığı 6 Büyük Hata & Tavsiyeler

Kısa cevap

İngilizce hazırlıkta en büyük risk “yeterince çalışmamak” gibi tek bir kişilik kusuru değildir. Daha sık karşılaşılan sorun, hedef sınavın güncel sözleşmesini okumadan, beceri açığını ölçmeden ve çalışmanın sonuç verip vermediğini izlemeden ilerlemektir.

Bu sayfadaki altı hata ulusal başarısızlık istatistiği değildir. Farklı kurumlarla çalışan bir eğitimcinin gözlemlerinden türetilmiş, araştırma temelli çerçevelerle yeniden sınırlandırılmış bir tanı listesidir. Üniversitelerin formatı, geçme koşulu, hazırlık müfredatı ve kabul ettiği dış sınavlar değişebilir; son söz her zaman kurumunuzun güncel resmî belgesindedir.

İlk yazıdan: kişisel notlar

Bu yazının ilk hali: Aşağıda ilk kez 2019 yılında yayımladığım metni; kendi sesi, örnekleri ve o günkü düşüncelerimle korudum. Bazı ayrıntılar zamanla değişmiş olabilir; bugünkü bilgiler ve kaynaklar hemen sonraki bölümde.

Son 10 yılda Bilkentten Koça, Boğaziçinden İTÜ’ye kadar onlarca farklı üniversiteden İngilizce hazırlık sınıfı öğrencileri ile çalıştım. Kimisiyle kısa ve hızlandırılmış programlar, kimisiyle de dönemlik çalışma programları uyguladık. Yıllar içerisinde tekrar eden bazı hatalar dikkatimi çekti. İngilizce hazırlık sınıfı öğrencileri bu hatalardan kaçınabildikleri oranda başarılı oluyor. İşin güzel tarafı bu hataları öğrenip bunlardan kaçınmak dolayısıyla da başarınızı artırmak mümkün.

Şimdi kısaca bu 6 hatayı sizinle paylaşacağım. Daha sonra da her bir hatayı tek tek detaylıca örnekleri ile birlikte ele alacağız.

İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğrencilerinin Yaptığı 6 Büyük Hata

• İngilizceyi sınıfla sınırlandırmak

• İngilizce hazırlığı geçmek için okul dersleri yeter sanmak

• İngilizceyi son anda halledebileceğini düşünmek

• Bölüm derslerine çalışmamak

• Sadece İngilizce hazırlığı geçecek kadar çalışmak

• İngilizceyi nasıl öğreneceklerini öğrenmemek

İngilizceyi sınıfla sınırlandırmak

Pek çok İngilizce hazırlık sınıfı öğrencisi İngilizce öğrenme sürecini hazırlık sınıfı ve dersleri ile sınırlı tutuyor. Sabah okula gidiyor, derslere katılıyor akşam ödev varsa yapıyor ve döngü bu şekilde devam ediyor. Ancak maalesef bu çoğu zaman sene sonundaki İngilizce yeterlilik sınavını geçmek için yetersiz. Pek çok okulda verilen hazırlık müfredatı ile sınavda öğrencilerin karşısına çıkan sorular arasında zorluk farkı var. Öğrenciler genelde İngilizce yeterlilik sınavına girince afallıyor. İngilizce öğrenmek hele de temeliniz çok güçlü değilken bunu bir yıla sığdırmak çok ciddi bir çaba gerektiriyor. Sadece hazırlık derslerine devam etmek yeterli olmuyor. Muhakkak okul saatleri dışında da çok ciddi ve disiplinli bir program uygulayıp istikrarlı bir şekilde çalışmanız gerekiyor.

İngilizce hazırlığı geçmek için okul dersleri yeter sanmak

Bu en acı noktalardan birisi bence. Çoğu hazırlık sınıfında öğrenciler derslere devam etse de hazırlığı geçemiyor. Eğer zaten hazırlık programları çok iyi işliyor olsaydı İngilizce hazırlık programını eksiksiz takip eden her öğrencinin İngilizce yeterlilik sınavını geçmesini beklerdik. Ancak benim gördüğüm durum böyle değil. Özel üniversitelerde de devlet üniversitelerinde de hazırlığa devam eden pek çok öğrenci sene sonunda kalıyor. Bu durum aslında lisedeyken üniversite sınavına hazırlanmak gibi. Tüm lise derslerine gitseniz de üniversite sınavı için okul dışında çok ciddi bir çalışma gerekiyor çünkü lise dersleri sizi üniversite sınavına tam olarak hazırlamıyor. İngilizce hazırlık sınıfında da yaşanan durum bu. İngilizce hazırlık sınıfında da başarıya ulaşmak için maalesef hazırlık dersleri tek başına yeterli değil. Sizin gerek kitap, gerek bireysel çaba, gerek rehberlik veya ders takviyesi ile kendinizi garantiye almanız gerekiyor.

İngilizceyi son anda halledebileceğini düşünmek

Bu da benim sık sık karşılaştığım sorunlardan birisi. Öğrenci İngilizce yeterlilik sınavını son birkaç ayda yoğun çalışarak geçebileceğini düşünüyor. Eğer sağlam bir temeliniz varsa mümkün olabilir ama bu pek çok öğrenci için geçerli değil. Öğrenciler son 2 ay kelime listesi ezberleyerek, tarih ezberler gibi İngilizce ezberleyerek sınavı geçeceklerini düşünüyor ama durum hiç de öyle değil. İngilizce yeterlilik sınavlarında yer alan reading, listening, writing ve speaking gibi bölümler aylarca disiplinli çalışma ve çaba gerektiriyor. Bunca çalışmayı bir iki aya sığdırmak çoğu zaman mümkün olmuyor. Bir de sene boyu gevşek bir çalışma düzenine alışan bir öğrenci son anda kendine o kadar yüklenemiyor.

Bölüm derslerine çalışmamak

İngilizce hazırlık sınıfı ile ilgili sorunlardan biri de pek çok okulda öğrencilerin bölümlerine yönelik bir hazırlık olmaması. Ekonomi okuyan da mühendislik okuyan da aynı hazırlık eğitimini alıyor. Ancak bölüme başladıklarında okuyacakları kitaplar, alacakları dersler çok farklı. İngilizce hazırlık sınıfını geçen öğrenciler bölümlerine başladıkları ilk dönemde çok ciddi zorluk çekiyorlar çünkü ders kitaplarındaki kendi okudukları alana ait terimleri ve literatürü takip etmekte zorlanıyorlar. O sebeple biz hazırlığı geçen öğrencilerimize yaz döneminde bölümleri başlamadan önce bölümlerinde ilk dönem alacakları derslerin kitaplarını yazın okuyup bitirmelerini öneriyoruz. Böylece ön hazırlık yapıp, kendi alanları ile ilgili terminolojiyi öğrenme vakitleri oluyor. Bu da bölüm başlayınca işlerini çok kolaylaştırıyor.

Sadece İngilizce hazırlığı geçecek kadar çalışmak

Bu da sık görülen bir sorun. Çoğu okulda geçme notu yüz üzerinden altmış. Çoğu öğrencinin hedefi de altmış alıp geçmek :) Yapmayın sevgili arkadaşlar. Ben derslerimde ilk olarak o hedefi yükselterek başlıyorum. Diyorum ki siz altmış hedeflerseniz işler ters gittiğinde elli alırsınız. Hedefinizin en az yetmiş seksen olması lazım ki hata payınız olsun, sınavda bir şey ters gitse bile yine kendinizi toparlamanız mümkün olsun. Benzer şekilde öğrencilerime diyorum ki “siz kendinizi altmış puanlık bir doktora teslim eder misiniz”? Etmezsiniz, etmek istemezsiniz o zaman siz de altmış puan hedefini bir kenara bırakın. İngilizce hazırlık sınıfında İngilizcenize yapacağınız yatırım size tüm eğitim hayatınız boyunca katkı sağlayacak. Mesela şu örneği vereyim. Ben bir dilci olarak politika, ekonomi, psikoloji gibi dersleri aldığımda o derslerin okuma ve ödevlerini diğer öğrencilere göre 2-3 kat daha hızlı tamamlıyordum. Bu bana 4 yıllık lisans hayatımda müthiş zaman kazandırdı. İngilizce okuma, dinleme, yazma, konuşma beceriniz ne kadar yüksek olursa hayatınız o kadar kolaylaşır.

İngilizceyi nasıl öğreneceklerini öğrenmemek

Pek çok öğrencinin İngilizce hazırlık sınıfını verimsiz geçirmesinin sebeplerinden biri de neye nasıl çalışacaklarını bilmemeleri. Koca bir hazırlık yılı bitiyor ama öğrencilere çoğu zaman, İngilizce kelime nasıl öğrenilir, writing nasıl gelişir, listening nasıl gelişir, İngilizce konuşma becerisi nasıl gelişir gibi temel konular anlatılmıyor. Bu bana açıkçası çok garip gelen bir nokta. Öğrencilere çoğu zaman neyi nasıl yapacakları gösterilmeden bir şeyleri doğru yapmaları bekleniyor. Bu da açıkçası pek iyi sonuçlara sebep olmuyor. Diyorum ya sene bitiyor öğrenci tüm vaktini yanlış yöntem ve yaklaşımlarla tüketmiş oluyor. O sebeple çalışmaya başlamadan önce neye nasıl çalışılır bunu öğrenin ki vaktiniz ve enerjiniz boşa gitmesin. Bu amaçla uzun süredir hem Hüseyin Demirtaş ile İngilizce sitesinde hem de Hüseyin Demirtaş ile İngilizce YouTube kanalında her bir beceri nasıl gelişir konusunda pek çok kaynak ve ders yayınladım. Onları anlayıp, özümseyip uygulamanızı tavsiye ederim.

Bonus #1: İngilizce yeterlilik sınavı örneği çözmemek!

Bu beni çok şaşırtıyor ama maalesef gerçek. Lütfen buna dikkat edin. Pek çok hazırlık sınıfı öğrencisi sene sonunda girecekleri İngilizce yeterlilik sınavının nasıl bir sınav olduğunu, formatını ve zorluğunu bilmiyor. Bilseler zaten daha sıkı çalışırlar :) Öğrenmek hiç zor değil. Her üniversitenin İngilizce hazırlık birimi sayfasında İngilizce yeterlilik ya da proficiency sınav örneği var. Okul başlarken o sınavı alın, çözün, inceleyin. Sizi neyin beklediğini görün ve çalışma programınızı ona göre ayarlayın.

Bonus #2: İngilizce hazırlık sınavı için kaynak eksikliği

Yıllar içerisinde beni şaşırtan konulardan biri de bu olmuştu. Ülkemizde onlarca üniversitede kapsamlı İngilizce hazırlık sınıfı programları var. Ancak pek çok üniversitede öğrencilerin kendi başlarına pratik şekilde İngilizce hazırlık atlama/proficiency sınavına çalışabilecekleri kaynaklar yok. Biz bu alanda ilk olarak Essay Rehberi kitabını yayına alıp kendi öğrencilerimizle kullandığımız, başarı getiren örnek ve yöntemleri kitaplaştırdığımızda hazırlık öğrencilerinden büyük bir ilgi ve sevgi görmüştük. Sonrasında da seriyi Reading Rehberi, Listening Rehberi, Speaking Rehberi gibi kitaplarla tamamlayarak akademik İngilizce sınavlarına hazırlanan öğrenciler için İngilizce hazırlık atlama sınavlarına yönelik pratik kaynakları artırdık ve öğrencilerin başarılarına katkı sağladık, korkularını yenmelerine yardımcı olduk. Ancak hala daha bu alanda üniversiteler bence yeterli insiyatif almış değil. Özellikle dev bütçeleri olan özel üniversitelerden daha iyi çalışmalar bekliyorum.

Çözüme katkı sağlayabilirsiniz

Bu yazıyı ya da bu yazıdan edindiğiniz bilgileri İngilizce hazırlık okuyan ya da okuyacak yakınlarınızla veya arkadaşlarınızla paylaşarak İngilizce hazırlık sınıfında yaşanan sorunların çözülmesine katkıda bulunabilirsiniz.

---

Etiketler: ingilizce hazırlık, ingilizce hazırlık atlama, koç kuepe, bilgi bilet, sabancı elae, bilkent cope, metu proficiency, ingilizce yeterlilik sınavı, ingilizce hazırlık yorum, ingilizce hazırlık tavsiye

Bugün bu düşünceyi nasıl geliştiriyorum?

İlk yazıdaki görüşlerim yukarıda kalsın. Aşağıda ise aradan geçen zamanda öğrendiklerimi, yeni kaynakların kattığı ayrımları ve bugün ekleyeceğim pratik araçları paylaşıyorum.

1. Güncel sınav sözleşmesini çıkarmamak

“Proficiency zor mu?” sorusundan önce sınavın neyi ve nasıl ölçtüğünü bulun. Her üniversitenin örnek sınav yayımladığı varsayımı doğru değildir; bazı kurumlar yalnız yönerge, bazıları bölüm açıklaması, bazıları örnek görev verebilir.

Kurumun resmî kaynaklarından şu tabloyu doldurun:

Alan	Yazılacak bilgi
Kaynak ve erişim tarihi	Resmî hazırlık birimi URL’si, belge sürümü
Bölümler	Reading, listening, writing, speaking, language use vb.
Görev biçimi	Çoktan seçmeli, not alma, essay, mülakat, bütünleşik görev
Süre ve ağırlık	Bölüm süresi, toplam puandaki payı
Geçme kuralı	Toplam eşik, bölüm barajı, telafi koşulu
Örnek/rubrik	Resmî örnek, değerlendirme ölçütü, cevap anahtarı
Değişken bilgi	Tarih, ücret, kabul edilen dış sınav, geçerlilik süresi

Blog, forum ve eski öğrenci videosu deneyim kaynağı olabilir; güncel kural kaynağı değildir. Belge tarihi yoksa hazırlık birimine yazılı olarak sorun.

2. Tek toplam puanı beceri profili sanmak

Bir denemeden 62 almak, çalışma planı kurmak için yeterli veri değildir. Council of Europe CEFR sayfası, yeterliği dinleme, okuma, sözlü etkileşim/üretim ve yazma gibi alanlarda profillemeye imkân verir. Aynı “seviye” etiketi altındaki iki öğrencinin profili eşit olmayabilir.

Deneme sonucunu görev düzeyinde ayırın:

• Ana fikri buluyor ama ayrıntı çıkaramıyor musunuz?
• Listening’de sesleri mi kaçırıyor, notları mı düzenleyemiyorsunuz?
• Writing’de fikir mi üretemiyor, paragraf mı kuramıyor, dil hatası mı yapıyorsunuz?
• Speaking’de içerik mi dar, duraklama mı fazla, anlaşılabilirlik mi düşük?

Planınızı en düşük bölüm puanına değil, en sık tekrarlanan görev hatasına bağlayın.

3. Pasif tekrarın öğrenme olduğuna güvenmek

Notları yeniden okumak ve altını çizmek çalışıyormuş hissi verebilir. Dunlosky ve arkadaşlarının incelemesi, çalışma tekniklerinin yararının aynı olmadığını; kendini sınama ve aralıklı çalışmanın geniş koşullarda güçlü adaylar olduğunu, yalnız yeniden okuma ve altını çizmenin ise tutarlı sonuç vermediğini bildirir.

Bu inceleme doğrudan her İngilizce sınav görevini test etmez. Yine de şu dönüşümler mantıklıdır:

Pasif etkinlik	Daha tanılayıcı etkinlik
Kelime listesini yeniden okumak	Türkçe/İngilizce ipucundan geri çağırmak, cümlede kullanmak
Essay örneğine tekrar bakmak	Kaynağı kapatıp plan çıkarmak, sonra modelle karşılaştırmak
Listening kaydını art arda açmak	İlk dinlemede cevap, transkriptle hata analizi, ertesi gün yeniden test
Gramer notunun altını çizmek	Karışık örneklerde biçimi seçmek ve seçimi açıklamak

Son haftaya yığmak yerine aynı beceriyi günler ve haftalar boyunca geri çağırın.

4. Çalışmayı tek bir beceriye sıkıştırmak

Sadece test çözmek, yalnız kelime kartı çevirmek veya sürekli video izlemek dengeli program değildir. Nation’ın Four Strands çerçevesi dört öğrenme fırsatını ayırır:

1. anlam odaklı girdi,
2. anlam odaklı çıktı,
3. dil odaklı öğrenme,
4. akıcılık geliştirme.

Nation yaklaşık eşit zamanı program inceleme ilkesi olarak önerir; bu, sınava dört eşit puan bölümü koymak veya her öğrenciye aynı haftalık oranı vermek değildir. Sınav ağırlığı ve tanılanmış açığınız oranı değiştirebilir.

Örneğin writing açığı olan bir öğrenci yalnız essay yazmamalıdır: iyi metin okumalı, plan ve metin üretmeli, geribildirimde belirlenen dil sorununu çalışmalı ve benzer görevi daha akıcı biçimde yeniden yazmalıdır.

5. Planı ölçmeden sürdürmek

Zimmerman’ın öz-düzenlemeli öğrenme çerçevesi, hedef koyma, performansı izleme ve öz-yansıtmayı döngü halinde ele alır. “Bu hafta çok çalıştım” ölçülebilir bir sonuç değildir.

Özgün haftalık hazırlık panosu

Görev	Başlangıç	Bu hafta	Hata sınıfı	Sonraki deney
600 kelimelik reading / 12 soru	7/12, 28 dk	9/12, 25 dk	Çıkarım sorusu	Kanıt cümlesini işaretleme
5 dakikalık lecture notu	%55 bilgi	%70 bilgi	Sayı/örnek kaçırma	Kısaltma sistemi
40 dakikalık essay	Rubrik 12/20	14/20	Tez–paragraf uyumu	Yazmadan önce iddia haritası
3 dakikalık speaking	18 uzun duraklama	11	Örnek bulamama	4 konu için örnek bankası

Hafta sonunda yalnız puanı değil, hangi müdahalenin hangi hatayı azalttığını inceleyin. Sonuç değişmiyorsa aynı yönteme daha fazla saat eklemek yerine yöntemi değiştirin.

6. Sınav hedefiyle bölüm ihtiyacını karıştırmak

Hazırlığı geçmek kısa vadeli bir eşiktir; bölümde kullanılacak akademik dil ayrı bir ihtiyaç profilidir. Fakat “bölümün bütün ilk dönem kitaplarını yazın bitirin” herkes için gerçekçi veya gerekli değildir.

Daha dar bir geçiş çalışması yapın:

1. İlk dönemden iki zorunlu ders seçin.
2. Güncel ders izlencesi veya öğretim elemanının önerdiği giriş kaynağını bulun.
3. Her ders için bir kısa bölüm, bir ders videosu ve bir görev örneği inceleyin.
4. Tek tek terim listesinden önce tekrar eden kavram–fiil–kalıp birlikteliklerini çıkarın.
5. 150 kelimelik özet veya iki dakikalık sözlü açıklama üretin.
6. Anlamadığınız noktanın dil mi yoksa alan bilgisi mi olduğunu ayırın.

Bu mini örneklem, sınav puanınız yeterli olsa bile bölüm okuması, lecture takibi veya akademik yazmada ek hazırlık gerekip gerekmediğini gösterir.

Özgün 14 günlük tanı protokolü

1. 1. gün: Güncel resmî sınav sözleşmesini çıkarın.
2. 2–3. gün: Her ölçülen beceriden süreli bir başlangıç görevi yapın.
3. 4. gün: Hataları görev, bilgi ve süreç olarak sınıflandırın.
4. 5–10. gün: En büyük iki hata için iki farklı müdahale uygulayın.
5. 11. gün: Aynı biçimde ama yeni içerikle yeniden ölçün.
6. 12. gün: Sonucu rubrik ve hata sayısıyla karşılaştırın.
7. 13. gün: İşe yaramayan yöntemi çıkarın; program dengesini kontrol edin.
8. 14. gün: Sonraki iki haftanın ölçülebilir hedeflerini yazın.

Özgün hedef örneği

Belirsiz hedef: “Listening geliştireceğim.”

Ölçülebilir hedef: “İki hafta içinde beş dakikalık B2 düzeyi ders kaydında ana fikir ve üç destek ayrıntısından ortalama en az üçünü, kaydı en fazla iki kez dinleyerek not edeceğim; sayı ve özel isim kaçırmalarını ayrı sayacağım.”

Bu hedef geçme garantisi vermez. Ne çalıştığınızı ve ilerlemeyi hangi kanıtla değerlendireceğinizi belirler.

Kaynak seçerken ticari ve resmî kanıtı ayırın

Kurumun sınav kuralı için yalnız kurumun güncel sayfasını ve belgesini kullanın. Öğrenme yöntemi için araştırma ve uzman rehberlerinden yararlanın. Deneme, kitap veya kurs seçerken ise kapsamı sınav sözleşmesiyle eşleştirin; satış sayfasındaki başarı anlatısını bağımsız etkililik kanıtı saymayın.

Bu sitenin Essay Rehberi, Reading Rehberi, Listening Rehberi ve Speaking Rehberi ürünleri ticari kaynaklardır. İçerik uyumunu örnek sayfalar, görev türü, seviye, geribildirim ihtiyacı ve kurumunuzun güncel formatıyla karşılaştırarak değerlendirin.

Sonuç

Hazırlık başarısını “okula güven” veya “mutlaka dışarıdan ders al” ikiliğine indirgemeyin. Önce resmî hedefi çıkarın, beceri profilinizi ölçün, çalışmayı girdi–çıktı–dil odağı–akıcılık açısından inceleyin ve sonucu haftalık olarak test edin.

En yararlı hazırlık programı en yoğun görünen değil, belirli bir hatayı azaltıp azaltmadığını gösterebildiğiniz programdır.

---

Comments

Ugur arslan — 2019-09-02 10:04:10

Güzel içerik hocam ingilizceye konsantre olmaktan türkçeniz zayıflamış galiba, altmış yazılır atmış okunur. Saygılar, severek takip ediyoruz.

Hüseyin Demirtaş — 2019-09-02 12:14:16

Teşekkür ederim Uğur Bey. Aynen bazen iki dil birbirine karışıyor. Şimdi düzeltiyorum. Selamlar.

Kadir — 2019-09-03 10:45:59

Hüseyin bey çok faydalı ve başarılı çalışmalar yapıyorsunuz. YDS sınavına sürekli olarak giren biri olarak, yapılan her çalışmayı takip ediyorum. Ingilizce çalışmak benim için bir hobby.?

Hüseyin Demirtaş — 2019-09-03 10:56:38

Kadir Bey merhaba, başarılar diliyorum.