İngilizce Çeviri Nasıl Yapılır? Adım Adım İş Akışı

İyi İngilizce çeviri, kelimelerin Türkçe karşılıklarını aynı sıraya dizmek değildir. Amaç, kaynak metnin anlamını, işlevini ve tonunu belirli bir hedef kitle için doğru Türkçeyle yeniden kurmaktır. Bu kararlar metin başlamadan önce verilen briften teslimden önce yapılan son kontrole kadar uzanan bir iş akışı gerektirir.

Kısa cevap: İngilizce çeviri hangi sırayla yapılır?

1. Brifi belirleyin: Metin neden çevriliyor, kim okuyacak, nerede yayımlanacak?
2. Kaynak metni çözümleyin: Ana mesajı, yapıyı, tonu, belirsizlikleri ve riskli ayrıntıları işaretleyin.
3. Araştırın: Alan bilgisini, terimleri, özel adları ve paralel metinleri güvenilir kaynaklardan doğrulayın.
4. İlk taslağı yazın: Anlamı ve işlevi aktarın; kaynak sözdizimini körü körüne kopyalamayın.
5. Revize edin: Kaynak ve hedef metni karşılaştırarak eksik, fazla veya yanlış anlam arayın.
6. Son okuma yapın: Türkçeyi tek başına okuyarak akış, yazım, noktalama ve biçimi düzeltin.
7. Teslimi doğrulayın: Dosya, bağlantı, sayı, ad, etiket ve sürümün doğru olduğunu kontrol edin.

Profesyonel işte bu roller ve kontroller proje şartlarına göre farklı kişilerce yürütülebilir. ISO 17100, çeviri hizmetinin yalnız metin üretiminden ibaret olmadığını; süreç, kaynak ve şartların da kalite sözleşmesinin parçası olduğunu gösterir.

İlk yazıdan: kişisel notlar

Bu yazının ilk hali: Aşağıda ilk kez 2017 yılında yayımladığım metni; kendi sesi, örnekleri ve o günkü düşüncelerimle korudum. Bazı ayrıntılar zamanla değişmiş olabilir; bugünkü bilgiler ve kaynaklar hemen sonraki bölümde.

İngilizce çeviri nasıl yapılır sorusunu bu video derste adım adım cevaplayacağım. İngilizce çeviri yaparken nelere dikkat etmek gerekiyor, nasıl başlamak gerekli, hangi kaynaklar kullanılabilir bunların hepsini tek tek işliyoruz.

İngilizce Çeviri Teknikleri

İngilizce çeviri sürecinde temel kavramlar

• Kaynak dil

• Hedef dil

• Hedef kitle

• Çevirinin amacı

• CAT

Çeviri Programları Ne Kadar Güvenilir?

• Google Translate

• İngilizce-Fransızca

• İngilizce-Türkçe

İngilizce Çeviriye Hazırlık Nasıl Yapılır?

Alan okuması yapmak

İngilizce cümle çevirisi örnekleri

Bu bölümde Reading Analiz grubunda sorulan sorulardan seçtiğim örnek cümleler ve çevirileri yer alıyor. Eğer bu cümlelerin hepsini çevirideki gibi anlıyorsanız okuma anlama beceriniz iyi düzeyde demektir.

Siz de İngilizce okuma anlama sorularınızı Reading Analiz grubuna katılıp sorabilirsiniz.

İngilizce Örnek Cümle #1

I have been to countries where slave labour is everywhere.

Köle iş gücünün/ticaretinin her yerde olduğu (yaygın olduğu) ülkelerde bulundum

İngilizce Örnek Cümle #2

“That’s kind of an exciting chapter of history no matter who you’re playing in it and I just thought it’s a challenge to play such a titanic figure in American culture and I like a challenge.

(Bu dönemden) kimi oynarsanız oynayın, bu, tarihin heyecan verici bir bölümü ve ben de Amerikan kültüründeki bu kadar büyük bir şahsı oynamanın zorlu olacağını düşündüm ve zorlukları severim.

İngilizce Örnek Cümle #3

I have to get to King’s Cross station to get the train to Newcastle at eight o’clock.

Bu cümlede Saat sekizde Newcastle’a olan trene yetişmek için Kin’s Cross istasyonuna gitmeliyim diyor

İngilizce Örnek Cümle #4

Nowadays people need to think carefully about their pension and how they will get by when they retire.

Bu günlerde insanlar emeklilik maaşı hakkında düşünmeliler ve emek olduklarında zaman nasıl geçinebilecekleri hakkında.

İngilizce Örnek Cümle #5

For some time I did not have to speak much. ‘Don’t speak with your mouth full,’ my family had told me when I was a child.

Bir süre çok konuşmak zorunda kalmadım. Ailem bana çocukken “ağzın doluyken konuşma” dedi.

İngilizce Örnek Cümle #6

“ A manager capable of making sound decisions at the right time is certain to succeed”

Doğru zamanda sağlıklı kararlar verebilen bir yöneticinin başarılı olması kesindir.

İngilizce Cümle Çeviri Örneği #7

Beauty fades, but icons stay icons when they’re able to touch people’s emotions.

Güzellik kaybolur gider ama ikonlar insanların duygularına dokunabildiklerinde bir ikon olarak kalırlar

İngilizce Çeviri Örneği Cümle #8

It’s still possible to buy a top-of-the-range Japanese car which is the same quality as a much more expensive German one.

Aynı kalitede çok daha pahalı bir Alman arabası yerine sınıfının en iyisi bir Japon arabasını hâlâ satınalmak olanaklıdır.

İngilizce Örnek Çeviri Cümlesi #9

The thing that annoys me most is that the rent I pay is more than what I would pay if I had a housing loan.

Beni en çok kızdıran şey benim ödediğim kiranın eğer ev alıp kredi ödemesem ödeyeceğim taksitten daha fazla olması.

İngilizce Örnek Cümle #10

I have quit smoking and have stopped leaving things laying around the house.

Sigara içmeyi ve eşyaları ortalıkta dağınık halde bırakmayı bıraktım

İngilizce paragraf çevirisi örnekleri

Bu bölümde farklı konularda İngilizce paragraf çevirisi örnekleri yer alıyor. Bu çeviriler Speaking Rehberi kitabımın farklı ünitelerinden seçildi. Aşağıdaki İngilizce paragrafları okuyun sonra da Türkçe çevirisini okuyup metni ne derece anladığınızı kontrol edin. Ya da önce Türkçesini okuyun sonra da siz İngilizcesini yazın ve buradaki çeviri ile karşılaştırın.

İngilizce paragraf çevirisi #1

Do you think games are essential to the upbringing of a child? What do you think children learn from games?

I believe children learn a lot by playing games. What they learn from games mostly depends on the game. If they are playing strategy games, we can say that it may help them develop mental skills that take many probabilities and details into consideration. If they are playing car-racing games, they can develop understandings on how cars move in certain situations. If they are playing vocabulary games, it helps them learn new vocabulary and use them in appropriate contexts.

Oyunların bir çocuğun büyümesinde çok önemli olduğunu düşünüyor musunuz? Çocukların oyunlardan neler öğrendiğini düşünüyorsunuz? Çocukların oyun oynayarak çok şey öğrendiğine inanıyorum. Oyunlardan ne öğrendikleri genellikle oyuna bağlı. Strateji oyunları oynuyorlarsa birçok ihtimali ve ayrıntıyı göz önüne alan düşünsel becerilerini geliştirmeye yardımcı olabilir. Ama araba yarışı oyunları oynuyorlarsa, belirli durumlarda arabaların nasıl hareket ettiğine yönelik anlayışlar geliştirebilirler. Kelime oyunları oynuyorlarsa, yeni kelimeler ve bunları uygun bağlamlar içerisinde kullanmayı öğrenmelerine yardımcı olur.

İngilizce paragraf çevirisi #2

Should we hire you, what do you plan on doing in the first week/month of your new job?

The first thing I will do is to get acquainted with other personnel. It is of high importance to me that I get along well with my coworkers as it helps me be more productive. My other priorities for the first week is that I adjust the position according to my strengths. For example, if the work requires preparing a lot of reports, I will immediately prepare a template so that it will be more efficient in the long-run. If there is a particular aspect of the work that I am not familiar or comfortable with, learning more about it is also one of the first things that I will be doing. My overall plan is to fit myself into the work environment so that I will not come off as a newcomer after a few weeks.

Sizi işe alırsak yeni işinizin ilk haftasında/ayında ne yapmayı planlıyorsunuz? Yapacağım ilk şey diğer çalışanlarla tanışmak olur. Benim daha üretken olmama yardımcı olduğu için iş arkadaşlarımla iyi geçinmem benim için çok önemli. İlk hafta için diğer önceliklerim pozisyonu kendi güçlü yanlarıma göre ayarlarım. Örneğin iş çok fazla rapor hazırlamayı gerektiriyorsa hemen bir şablon hazırlarım böylece uzun vadede daha verimli olur. İşin aşina olmadığım veya rahat hissetmediğim bir yönü varsa bunun hakkında bir şeyler öğrenmek de ilk yapacağım şeylerden biri olur. Genel olarak planım,  birkaç haftadan sonra yeni gelmiş birisi gibi olmamak için iş ortamına uyum sağlamak.

İngilizce Türkçe paragraf çevirisi #3

Bugünlerde neden çok fazla sayıda insan seyahat etmeyi seviyor?

Bence sosyal medya insanların gezme tutukları üzerinde oldukça etkili çünkü neredeyse herkesin gezen bazı arkadaşları var ve gezginler genellikle gezerken resimlerini paylaşmak için sosyal medyayı aktif bir şekilde kullanıyor. Bu diğerlerinin de gezmeyi, güzel fotoğraflar çekmeyi ve bunları sosyal medya platformlarından paylaşmayı düşünmesine yol açıyor.

Why do so many people like traveling nowadays? I think social media is quite influential in people’s desire to travel because almost everybody has some friends who are travelling and travelers generally use social media actively to share their photos as they travel. It leads others to think about travelling around, taking cool pictures and sharing them on social media platforms.

İngilizce paragraf çevirisi #4

Myths are stories attributed to more theoretical phenomena including the creation of earth, human beings and animals, the reason why death exists and afterlife. On the other hand, legends point at comparatively more recent events, and are more realistic than myths. Even if characters or heroes are attributed with supernatural abilities, these supernatural attributions are not as fictional as those in myths. Paul Bunyan is a giant man with very large feet which corresponds to the width of 10000 ordinary feet’s width. He is thought to be from French Canadian origin. Even though Paul Bunyan is attributed with supernatural features, as the story refers to a comparatively recent time, and the attributions are more realistic, it is considered as a legend.

Mitler; dünyanın, insanların ve hayvanların yaradılışı, ölümün var olma sebebi ve ölümden sonraki hayat gibi daha teorik olgulara atfedilen hikayedelerdir. Hikâyeler ise kısmen daha yakındaki olaylara işaret eder ve mitlerden daha gerçekçilerdir. Karakterler veya kahramanlara doğaüstü güçler atfedilse de bu doğaüstü nitelikler mitlerdekiler kadar kurgusal değildir. Paul Bunyan, 10.000 normal ayağın genişliğinde çok büyük ayaklara sahip dev bir adamdır. Aslen Fransız Kanadalı olduğu düşünülüyor. Paul Bunyan’a doğaüstü güçler atfedilse de hikâye kısmen daha yakın zamanı gösterdiği ve nitelemeler daha gerçekçi olduğu için bir efsane olduğu düşünülür.

İngilizce paragraf çevirisi #5

İnsanlarla çalışmayı seviyor musunuz?

İnsanlarla çalışmayı bir yere kadar seviyorum ama çok değil. İnsanlar tahmin edilemezler. Size bir tatmin olma hissi verdiği için insanlarla başarılı bir şekilde her zaman iyidir ama dâhil olan riskler çok büyüktür. İnsanların nasıl davranacağını veya insanları neyin üzgün veya mutlu yapacağını asla kesin olarak bilmediğiniz için her zaman aklınızda iyi mi kötü mü yaptığınıza dair biraz şüphe vardır. Aynı insanlarla bir süredir çalışıyorsam o zaman kısmen daha iyidir çünkü onları detaylı olarak tanımışım demektir. Ama daha önce hiç tanışmadığınız birisiyle çalışmak zorunda kalmak her zaman bir zorluk ve risktir.

Do you like working with people? I like working with people to some extent, but not so much. People are unpredictable. It’s always nice to successfully work with people as it gives you a sense of satisfaction, but the risks involved are too high. Since you never know for certain how people are going to react or what things are going make people sad or happy, there is always some doubt in your head whether you are doing good or bad. If I have been working the same people for a while, then it is relatively better because it means that I know them to extent. But having to work with a person whom you have never met before is always a challenge and a risk.

Başarı için daha çok pratik

Hem İngilizce konuşma becerinizi geliştirmek hem de yüzlerce örnek cümle ve ifade çevirisini inceleyerek İngilizce kelime ve ifade dağarcığınızı geliştirmek için Speaking Rehberi’ni bitirmenizi öneririm.

---

Etiketler: ingilizce çeviri, ingilizce çeviri teknikleri, ingilizce çeviri yöntemleri, ingilizce çeviri nasıl yapılır

Bugün bu düşünceyi nasıl geliştiriyorum?

İlk yazıdaki görüşlerim yukarıda kalsın. Aşağıda ise aradan geçen zamanda öğrendiklerimi, yeni kaynakların kattığı ayrımları ve bugün ekleyeceğim pratik araçları paylaşıyorum.

1. Çeviri brifi hazırlayın

Aynı cümle farklı bağlamlarda farklı çevrilebilir. You can leave now bir toplantıda “Artık çıkabilirsiniz”, bir uygulama düğmesinin açıklamasında “Şimdi ayrılabilirsiniz”, izin veren bir konuşmada ise “Şimdi gidebilirsin” olabilir.

Başlamadan önce şu sorulara cevap verin:

Karar	Sorulacak soru
Amaç	Okur metni okuduktan sonra ne bilmeli veya yapmalı?
Hedef kitle	Uzman mı, öğrenci mi, müşteri mi? Yaş ve bilgi düzeyi nedir?
Yayın ortamı	Web sayfası, sözleşme, altyazı, arayüz veya basılı metin mi?
Ton	Resmî, samimi, ikna edici, tarafsız veya teknik mi?
Kısıtlar	Karakter sınırı, terim listesi, marka dili veya teslim biçimi var mı?
Risk	Bir hata yalnızca garip mi görünür, yoksa hak, sağlık, para veya güvenliği etkiler mi?

Brif yoksa makul varsayımlarınızı yazın ve müşteriye ya da metin sahibine doğrulatın. Sessizce tahmin etmek, belirsizliği ortadan kaldırmaz.

2. Kaynak metni cümlelerden önce bütün olarak okuyun

İlk okumada hemen çevirmeyin. Şunları işaretleyin:

• metnin ana amacı ve bölüm yapısı,
• zamirlerin ve gönderimlerin neye bağlandığı,
• olumsuzluk, koşul, istisna ve zorunluluk ifadeleri,
• sayı, tarih, ölçü, para birimi ve özel adlar,
• alana özgü terimler ve kısaltmalar,
• deyim, mizah, ima ve kültürel göndermeler,
• kaynak metinde olabilecek yazım veya mantık sorunları.

Kaynak cümle belirsizse çeviriyle belirsizliği keyfî biçimde çözmeyin. Mümkünse yazara sorun; mümkün değilse seçiminizi not edin. EMT yeterlik çerçevesindeki çeviri ve hizmet sunumu yaklaşımı, sorun tespiti, araştırma ve paydaşla iletişimi dil bilgisinden ayrı görmez.

3. Terim araştırmasını bağlam içinde yapın

İki dilli sözlük başlangıç noktasıdır, nihai karar değildir. Bir karşılığın doğru olup olmadığını alanın gerçek kullanımında inceleyin:

1. Kurumun veya ürünün resmî terminolojisine bakın.
2. İlgili mevzuat, standart, kılavuz veya uzman kuruluş metinlerini tarayın.
3. Hedef dilde aynı türde yazılmış güvenilir paralel metinleri karşılaştırın.
4. Terimi cümle içinde, çekimleri ve eşdizimleriyle doğrulayın.
5. Seçilen karşılığı kısa bir terim listesine kaydedin ve tutarlı kullanın.

Örneğin İngilizcedeki policy her yerde “politika” değildir; bağlama göre “ilke”, “kural”, “yönerge”, “poliçe” veya başka bir karşılık gerekebilir. Sözlükte ilk görünen seçeneği almak yerine metnin alanını ve terimin işlevini çözün.

4. İlk taslakta anlam birimlerini çevirin

Şu özgün örneği kullanalım:

Before you close the account, download any invoices you may need, because archived records cannot be restored after 30 days.

Önce cümlenin işlevlerini ayırın:

• işlemden önce yapılacak iş: faturaları indirmek,
• kapsam: daha sonra gerekebilecek faturalar,
• gerekçe: arşiv kayıtlarının 30 günden sonra geri getirilememesi,
• ton: açık kullanıcı talimatı.

Uygun bir taslak şöyle olabilir:

Hesabı kapatmadan önce daha sonra ihtiyaç duyabileceğiniz faturaları indirin; çünkü arşivlenen kayıtlar 30 gün geçtikten sonra geri yüklenemez.

Burada İngilizce kelime sırası korunmadı; bilgi ilişkileri ve talimatın tonu korundu. Any otomatik biçimde “herhangi bir” yapılmadı, close the account bağlama uygun olarak “hesabı kapatmak”, restore ise kayıt bağlamında “geri yüklemek” olarak seçildi.

Tek bir “kusursuz” cümle olmak zorunda değildir. “İhtiyacınız olabilecek tüm faturaları…” seçeneği de brife göre uygun olabilir. Seçimi hedef kitlenin beklentisi, kurum terminolojisi ve anlam kapsamı belirler.

5. CAT aracı ile makine çevirisini karıştırmayın

American Translators Association’ın terim açıklamasındaki ayrım önemlidir:

• CAT (computer-assisted translation) aracı, insan çevirmenin çalışmasını çeviri belleği, terim tabanı, bölümleme ve kalite kontrolleriyle destekler.
• Makine çevirisi, kaynak metin için otomatik bir hedef metin üretir.

CAT kullanmak, metnin makine tarafından çevrildiği anlamına gelmez. Makine çıktısını CAT ortamında düzenlemek de otomatik olarak doğrulanmış çeviri üretmez.

Makine çevirisini taslak olarak kullanacaksanız önce gizlilik, müşteri izni ve proje şartlarını kontrol edin. Akıcı çıktı; anlamın, sayıların veya olumsuzluğun doğru olduğuna dair güvence değildir. Hukuk, sağlık, finans ve güvenlik gibi yüksek etkili alanlarda ilgili alanda yetkin insan kontrolü zorunlu bir risk azaltma adımıdır.

6. Revizyonu kaynak metinle karşılaştırarak yapın

ATA’nın açıkladığı anlamıyla revizyon, hedef metne bakıp Türkçeyi güzelleştirmekten ibaret değildir; kaynak ve hedef metin karşılaştırılır. Her bölüm için şu turu uygulayın:

• Bütün anlam birimleri çevrilmiş mi?
• Kaynakta olmayan bir iddia eklenmiş mi?
• Olumsuzluk, koşul, kip veya vurgu değişmiş mi?
• Terimler doğru ve tutarlı mı?
• Adlar, sayılar, tarihler ve birimler aynı mı?
• Hedef metin brifin amacı ve tonuna uyuyor mu?

Kendi çevirinizi aynı oturumda kontrol etmek kör noktalar yaratabilir. Zaman bırakıp metne yeniden dönün; yüksek riskli veya yayımlanacak profesyonel içerikte ikinci bir yetkin kişinin kaynakla karşılaştırmalı revizyon yapmasını planlayın.

7. Son okumayı hedef metin üzerinde yapın

Revizyondan sonra Türkçe metni kaynak metinden bağımsız okuyun. Bu turda şunlara bakın:

• doğal cümle akışı ve paragraf bağlantıları,
• yazım ve noktalama,
• gereksiz tekrar ve anlatım bozukluğu,
• başlık, liste, tablo ve bağlantı biçimi,
• tutarlı hitap ve üslup,
• sayfa veya ekran üzerinde taşma ve bozuk karakter.

Revizyon ile son okuma farklı sorular sorar: ilki “Kaynağı doğru aktardım mı?”, ikincisi “Teslim edilecek Türkçe metin kendi başına düzgün mü?” der. Birini yapmak diğerinin yerini tutmaz.

Teslim öncesi kısa kontrol listesi

• Amaç, hedef kitle ve ton karşılanıyor.
• Hiçbir cümle, dipnot, başlık veya tablo hücresi atlanmadı.
• Terimler onaylı listeyle tutarlı.
• Ad, sayı, tarih, para birimi ve ölçüler doğrulandı.
• Bağlantı, değişken, kod ve biçim korundu.
• Kaynakla karşılaştırmalı revizyon tamamlandı.
• Hedef dilde son okuma tamamlandı.
• Gizlilik ve teslim şartlarına uyuldu.

Çeviri becerisi yalnızca iki dil bilmek değildir. Metni yorumlama, alan araştırması yapma, kararları gerekçelendirme, teknoloji sınırlarını anlama ve kendi çıktısını sistemli biçimde denetleme becerilerinin birleşimidir. Düzenli pratik yaparken yalnız “ben nasıl çevirirdim?” diye değil, “Bu seçim brife, kaynağa ve hedef dil kullanımına göre neden doğru?” diye sorun.