Boğaziçi Proficiency Sınavı için Tavsiyeler

Kısa cevap

BUEPT hazırlığına önce resmî sınav örneğini süre tutarak çözerek başlayın. Sonucu yalnız “reading iyi, writing kötü” diye değil; soru ve rubrik ölçütü düzeyinde sınıflandırın. Sonra 14 gün boyunca en zayıf alt beceriye daha fazla, güçlü alanlara koruma düzeyinde zaman ayırın ve aynı tür görevle yeniden ölçün.

Eski kitap listeleri ve öğrenci söylentileri sınav değiştiğinde hızla eskir. Format, eşik, başvuru ve güvenlik kuralları için son söz her zaman Boğaziçi YADYOK’un güncel duyuru ve sınav sayfalarıdır.

İlk yazıdan: kişisel notlar

Bu yazının ilk hali: Aşağıda ilk kez 2015 yılında yayımladığım metni; kendi sesi, örnekleri ve o günkü düşüncelerimle korudum. Bazı ayrıntılar zamanla değişmiş olabilir; bugünkü bilgiler ve kaynaklar hemen sonraki bölümde.

Bu yazıda zamanında hazırlık okumadan girip atladığım, yıllarca da öğrenci yetiştirdiğim bir sınav olan BUEPT ile ilgili bir okuyucumun sorularına verdiğim tavsiyelerin genişletilmiş hali yer alıyor. Her ne kadar Boğaziçi için yazılmış olsa da, bu yazı genel olarak İngilizce yeterlilik sınavına girecek farklı üniversitelerden öğrencilere de yardımcı olacak noktalar içeriyor.

Bogazicinde hazirlik okuma cabalarindayim. Su an profa girsem reading ve listening de sinirda kalirim, writingden gecemem. Biraz hizli bir cozum bulmam lazim. Malum sinava az kaldi. Verebileceginiz bir tavsiye muhakkak vardir diye dusundum. (Preindermediate kurundayim)

Merhaba, evet bu konuda söyleyecek, anlatacak çok şey var.

Writing

Writing için en temel tavsiyem, onlarca örnek yazı oku her birinden beğendiğin güzel ifade ve kelimeleri not alıp bunları kendi yazılarında kullan. Eğer genel essay matığıyla ilgili soruların varsa, Nasıl Essay Yazılır yazısına bir göz at. Writingi geliştirmenin en temel yolu, başkalarının yazılarından öğrenmek, bol bol okumak ve yazmaktır. Burada önemli bir nokta şu: yazılarını düzeltip sana rehberlik yapacak birine ihtiyacın var. Bu ilerlemen için önemli. BuProf essay kontrol paketlerine bakabilirsin.

Reading

Reading için Decoding Proficiency kitaplarını bitirebilirsin. Reader at Work kitapları da proficiency düzeyinde hazırlık için faydalı kaynaklar. Bunlara ek olarak, İngilizce bir gazete ya da dergiyi düzenli takip etmeye çalış. New York Times veya the Guardian iyi seçenekler. Kelime dağarcığını geliştirmek için İngilizce-İngilizce sözlük kullan. Öğrendiğin her bir kelimenin varsa isim, sıfat, fiil, zarf hallerini, eş, zıt ve benzer anlamlılarını da öğren.

Listening

Listening için VOA learning English sitesinden bolca haber dinle, oku gündemi takip et. Sonra TED.com üzerinden farklı konularda konuşmalar dinleyip metinlerini oku. Bu ikisi dinleme becerine çok fayda sağlar. Listening için çok önemli bir diğer nokta ise not alma becerilerini geliştirmek. İyi not alabilmek için ilk önce dinlediğini iyi anlaman gerekir. Bu aşamayı geçtikten sonra not alırken, cümleleri yazma onun yerine sürekli kısaltmalar kullan ve anlam temelli notlar almaya çalış. Mesela “I would like to thank you for all you have done for us” gibi bir cümleyi not alırken “thanks” diye not almak yeterli.

Şimdilik aklıma gelen temel noktalar bunlar. Kolay gelsin.

Bireysel destek için BUEPT özel ders sayfasına bakabilirsiniz.

Etiketler: boğaziçinde hazırlık okumak, boğaziçinde hazırlık öğrencisi olmak, buept, proficiency sınavı, büyes, yadyok, boğaziçi hazırlık atlama

Bugün bu düşünceyi nasıl geliştiriyorum?

İlk yazıdaki görüşlerim yukarıda kalsın. Aşağıda ise aradan geçen zamanda öğrendiklerimi, yeni kaynakların kattığı ayrımları ve bugün ekleyeceğim pratik araçları paylaşıyorum.

2026 itibarıyla resmî BUEPT yapısı

23 Ağustos 2026’da erişilen YADYOK sınav içeriği ve notlandırma sayfasına göre BÜYES/BUEPT üç bölümden oluşur:

• Duyduğunu Anlama (Listening): Selective Listening ve Careful Listening,
• Okuduğunu Anlama (Reading): Search Reading ve Careful Reading,
• Yazılı İfade (Writing): iki ayrı kompozisyon.

Careful Listening’de metin dinlenirken sorular görülmeden not alınır; daha sonra sorular bu notlarla yanıtlanır. Bu ayrıntı, yalnız genel podcast dinlemenin neden sınava tam hazırlık sayılmadığını gösterir: not alma ve nottan cevap üretme ayrıca çalışılmalıdır.

Resmî sayfa bölüm ağırlıklarını Listening %30, Reading %40 ve Writing %30 olarak verir. Writing ortalaması için en az 56; dinleme ve okuma tarafında ilgili başarı koşulları ve toplamda geçiş için 60 düzeyi açıklanır. Not sistemi ve koşullar değişebileceği için sınavdan önce sayfayı yeniden kontrol edin; bu yazı resmî duyurunun yerine geçmez.

Kaynak hiyerarşisi: hangi bilgiye güvenilir?

Öncelik	Kaynak	Ne için kullanılır?
1	YADYOK güncel duyuruları	Tarih, başvuru, salon, ücret, güvenlik ve son değişiklik
2	YADYOK içerik/notlandırma sayfası	Bölümler, yönergeler, eşikler ve ağırlıklar
3	YADYOK resmî örnek sınavı	Görev biçimi, yönerge ve süre simülasyonu
4	WASC resmî ölçüt ve puanlı yazılar	Writing kalitesini somut örneklerle çözümleme
5	Öğretmen/öğrenci tavsiyesi	Çalışma yöntemi; resmî bilgi değil

Bir blog, video veya forum resmî sayfayla çelişiyorsa resmî bilgi kullanılır. Resmî sayfa eski görünüyorsa doğrudan YADYOK’a sorun; üçüncü tarafın tahminini kesin bilgiye çevirmeyin.

Özgün başlangıç tanısı

Resmî BUEPT örneğini gerçek sınava benzer koşullarda çözün. Sonra her yanlış veya düşük performansı aşağıdaki matrise işleyin:

Bölüm	Hata türü	Kanıt	Sonraki çalışma
Selective Listening	Soruyu önceden tarayamama	Anahtar sözcük kaçmış	3 dakikalık soru tarama provası
Careful Listening	Notta ilişki yok	Neden-sonuç sorusu boş	Geçiş, örnek ve karşıtlık simgeleri
Search Reading	Bilgiyi yavaş bulma	Tek soruda aşırı süre	Paragraf işlevi ve anahtar tarama
Careful Reading	Çıkarım hatası	Cevap metinde açık değil	İddia–kanıt–bağlantı çözümleme
Writing	Fikir gelişmiyor	Örnek/ açıklama eksik	Paragraf geliştirme iskeleti
Writing	Dil hatası tekrarlanıyor	Aynı yapı üç kez yanlış	Hata günlüğü + yeniden yazım

Toplam doğru sayısı yalnız sonucu gösterir. Bu matris hangi alt becerinin sonucu ürettiğini gösterir.

Writing: model ezberlemek yerine ölçüt çözümleyin

Boğaziçi WASC’nin BUEPT Sample Essays sayfası, resmî marking criteria ile gerçek, puanlanmış cause analysis ve argumentative essay örnekleri sunar. Bunları şu sırayla kullanın:

1. Önce değerlendirme ölçütlerini okuyun; bir sayfalık kontrol listesine çevirin.
2. Örnek yazıyı puanına bakmadan aynı ölçütlerle değerlendirin.
3. Resmî puan ve yorumla kendi değerlendirmenizi karşılaştırın.
4. Güçlü bir paragraftaki iddia, açıklama, örnek ve bağlantıyı işaretleyin.
5. Aynı işlevleri farklı bir konuda kendi cümlelerinizle üretin.

Hazır cümle kalıpları sınırlı destek sağlayabilir; fakat konuya uymayan ezber girişler, belirsiz örnekler ve yanlış kullanılan “akademik” kelimeler kalite kanıtı değildir.

Özgün 40 dakikalık writing döngüsü

• 5 dakika: Soruyu görev, kapsam ve anahtar kavramlara ayırın.
• 7 dakika: Tez ve iki ana paragraf için gerekçe–örnek planı yazın.
• 20 dakika: Metni oluşturun; bilmediğiniz “gösterişli” kelime yerine kontrol edebildiğiniz dili kullanın.
• 5 dakika: Her paragrafta iddia, geliştirme ve bağlantıyı kontrol edin.
• 3 dakika: Yalnız kişisel hata listenize göre son okuma yapın.

Ertesi gün metni tekrar açın; üç en önemli düzeltmeyi yapıp nedenlerini yazın. Yalnız öğretmenin düzelttiği temiz sürümü okumak yerine hatayı kendiniz yeniden üretip düzeltin.

Reading: hız mı, anlama mı?

Search Reading ile Careful Reading aynı strateji değildir.

• Search Reading: Sorunun istediği bilgiyi ve eş anlamlı ifadeleri hızla bulma.
• Careful Reading: Paragraf içi ve paragraflar arası anlam ilişkisini, ayrıntıyı ve çıkarımı değerlendirme.

Her pratikte süreyi ve hata türünü birlikte kaydedin. Hızlı ama yanlış cevap, başarı değildir; doğru ama sınav süresini aşan cevap da sınav performansına yetmez.

Özgün kayıt şablonu:

Görev	Süre	Doğru	Ana hata	Bir sonraki kural
Search set 1	14 dk	7/10	Eş anlamlı ifadeyi kaçırma	Soruda anahtar + olası eş anlamlı yaz
Careful set 1	22 dk	6/10	Paragraf bağlantısı	Her paragrafın işlevini 3 kelimeyle not et

Listening: içerik dinlemek ile sınav görevi yapmak farklıdır

Genel İngilizce dinleme, dil gelişimi için değerlidir; fakat BUEPT görevi için resmî biçimi de prova etmelisiniz.

Selective Listening

• soru tarama süresini gerçekten kullanın,
• ne tür bilgi beklediğinizi işaretleyin: kişi, neden, karşıtlık, örnek,
• bir cevabı kaçırınca sonraki soruyu da kaçıracak kadar geriye takılmayın.

Careful Listening

Tam cümle yazmak yerine yapı kaydedin:

• → neden/sonuç,
• ≠ karşıtlık,
• örn. örnek,
• tan. tanım,
• numaralı ana fikirler ve alt ayrıntılar.

Pratik sonunda yalnız nota bakarak beş cümlelik sözlü özet yapın. Özet kurulamıyorsa notlar bilgi parçaları içeriyor fakat konuşmanın yapısını göstermiyor olabilir.

Özgün 14 günlük BUEPT planı

Gün	Ana çalışma	Çıktı
1	Resmî örnekle başlangıç denemesi	Bölüm ve hata matrisi
2	Writing ölçütleri + puanlı örnek	Kişisel rubrik
3	Careful Listening	Not yapısı analizi
4	Search Reading	Süre/doğru kaydı
5	Süreli writing	İlk taslak + hata listesi
6	Careful Reading	Paragraf işlev haritası
7	Hafif tekrar	İlk hafta veri özeti
8	En zayıf alt beceri	Hedefli mini test
9	İkinci süreli writing	Aynı rubrikle karşılaştırma
10	Selective + Careful Listening	İki ayrı strateji kaydı
11	Search + Careful Reading	İki ayrı süre/doğru kaydı
12	En sık üç hata	Düzeltme ve yeniden kullanım
13	Tam veya bölümlü deneme	Yeni hata matrisi
14	Sonuç karşılaştırması	Son hafta öncelik planı

Dağılımı başlangıç sonucunuza göre değiştirin. Writing geçiş sınırına uzaksanız her gün kısa writing çıktısı; listening sınırdaysa günlük not alma provası ekleyin. İki haftada dil düzeyinin mucizevi biçimde değişeceğini varsaymayın; amaç, kalan sürede en pahalı hata türünü azaltmaktır.

Sınava girmeden önce son kontrol

YADYOK genel bilgiler sayfası, başvuru ve ödeme koşullarının öğrencinin statüsüne göre değişebildiğini ve adayların her sınav için güncel koşulları takip etmesi gerektiğini belirtir.

• Sınav tarihi ve başvuru penceresini güncel duyurudan kontrol ettim mi?
• Statüme göre başvuru/ödeme yükümlülüğünü doğruladım mı?
• Güncel güvenlik ve sınav salonu duyurusunu okudum mu?
• Resmî örnek ile en az bir süreli prova yaptım mı?
• Writing için iki ayrı kompozisyon ürettim mi?
• Careful Listening’i soruları görmeden not alarak çalıştım mı?

Sonuç

BUEPT hazırlığında en güvenilir sıra resmî format → başlangıç denemesi → hata sınıflandırması → hedefli çalışma → aynı ölçütle yeniden ölçüm şeklindedir. Eski kaynak listelerini ve ticari vaatleri güncel sınav kanıtının önüne koymayın. Ayrıntılı ve sürekli güncellenen ana rehber için BUEPT sayfasına da bakabilirsiniz.