İngilizce Öğrenemiyorum: Sorunu Bulma ve Çalışma Planı

Kısa cevap

“İngilizce öğrenemiyorum” çoğu zaman tek bir sebebi değil, hedef ile çalışma arasındaki uyumsuzluğu anlatır. Önce neyi yapamadığınızı gözlenebilir bir görevle tanımlayın; başlangıç örneği alın; seviyenize uygun girdi, hatırlamaya dayalı tekrar, gerçek üretim ve hedefli geri bildirimi haftaya dağıtın. Altı hafta boyunca aynı tür görevlerle ilerlemeyi ölçün. İlerleme yoksa daha fazla saat eklemeden önce materyal zorluğunu, çalışma etkinliğini, beceri dengesini ve geri bildirimin uygulanıp uygulanmadığını değiştirin.

İlk yazıdan: kişisel notlar

Bu yazının ilk hali: Aşağıda ilk kez 2014 yılında yayımladığım metni; kendi sesi, örnekleri ve o günkü düşüncelerimle korudum. Bazı ayrıntılar zamanla değişmiş olabilir; bugünkü bilgiler ve kaynaklar hemen sonraki bölümde.

Eğer İngilizce öğrenemiyorum, ne yapmalıyım tarzı bir cümle kurabiliyorsanız, İngilizce öğrenecek durumdasınız demek. Her ne kadar ülkemizde kronik bir İngilizce öğrenememe ya da İngilizce anlıyorum ama konuşamıyorum hastalığı olsa da bunlar İngilizce öğrenmenin imkansızlığından değil, yanlış yöntemlerin kullanılmasından kaynaklanıyor.

Herkes İngilizce öğrenebilir!

Öncelikli olarak şunu hatırlayın. Ortalama zeka seviyesindeki her bir insan en az bir dili yani anadilini öğrenir. Eğer bir dil öğrenebilmişseniz zaten başka bir dil öğrenecek altyapınız var demektir. Peki bu altyapı varken neden pek çok kişi İngilizce öğrenmekte büyük sıkıntılar yaşıyor?

Neden İngilizce öğrenemiyoruz?

Aslında konunun eğitsel ve psikolojik birkaç boyutu var. İlk başta pek çok insan için ilk İngilizce deneyimi travmatik ve verimsiz. Klasik eğitim müfredatında öğrenciler çok da ilgi çekmeyen gramer alıştırmalarına ya da İngilizce aktivitelerine maruz kalıyor. Dahası genel anlamda yabancı dil öğreniminin önemi çok kavrayamamış bir toplum olarak, erken yaşta İngilizce öğrenimine gereken önemi vermiyoruz. İş işten geçince akıllanıyoruz. Buna bir de her yıl sil baştan aynı konuları tekrar etmek eklenince İngilizce ile ilk tanışıklık pek de sıcak olmuyor; ondan sonra da insanlar kolay kolay ısınamıyor.

İngilizce öğrenmek için ne yapmalıyım?

Neden İngilizce öğreniyorum?

Dil öğrenmek ciddi emek ve zaman gerektirir. O sebeple kendinizi bu sürece vermeli ve güçlü bir motivasyon kaynağı, bir sebep bulmalısınız. Belki lisansüstü eğitiminiz için İngilizceye ihtiyacınız var ya da belki çalıştığınız şirkette yükselmek için TOEFL şarttır. Başlayacağınız uzun İngilizce öğrenme maratonunu tamamlamak için kendinize güçlü bir sebep bulmanız gerekiyor.

Dil iletişim içindir, sınav için değil!

Sınav için değil iletişim için öğrenin. Ülkemizdeki en temel dil problemlerinden birisi İngilizce öğreniminin iletişim değil sınav odaklı olması. Sınavdan önce ezberleyip birkaç güne unutmak dil öğrenmenin doğasına aykırı. Ya da sık sık duyduğum IELTS taktiği, YDS püf noktaları gibi ifadeler kelimenin tam anlamıyla bana zırva geliyor. Bir sınav taktiği varsa o dili doğru düzgün öğrenmektir. Zaten iyi İngilizce biliyorsanız karşınıza ne sınav gelse çözersiniz, sonra sağda solda sınav taktiği aramakla uğraşmazsınız.

İngilizce öğreniminde süreklilik

Dil öğreniminde en temel konulardan birisi süreklilik. Yani eğer İngilizce seviyenizi belli bir eşiği geçene kadar ilerletmezseniz ara verdiğinizde tüm o daha önceki çalıştıklarınız kaybolur. O yüzden rahat iletişim kurup, okuduğunuzu anlar seviyeye gelene kadar düzenli İngilizce çalışmayı bırakmamanız lazım. Yoksa her defasında sil baştan başlamak zorunda kalırsınız. Bu pek çok insanın muzdarip olduğu bir durum.

Seviyenize uygun içerik

Dil öğreniminde seviyenize uygun kaynaklarla ilerleyip motivasyonunuzu yüksek tutmanız gerek. Seviyenizin çok üstünde bir kitaptan veya kaynaktan çalışmak hem sizi yorar hem de hevesinizi kırar. Adım adım, sindire sindire ilerleyin.

Destek ve danışmanlık

Gerektiği yerlerde bir bilenden yardım almakta fayda var. Destek alacağınız kişinin  yetkinliğinden emin olun. Malum yarım doktor candan eder. Ancak unutmayın öğretmeniniz ya da danışmanınız, siz onların sözüne uyduğunuz, ödevlerini takip ettiğiniz derecede faydalı olur.

Hatalardan ders çıkarmak

Yaptığınız hataların bir listesini tutun. Hangi konularda sık sık hata yaptığınızı görün ve bu hataları aktif olarak düzeltmeye çalışın. Yani aynı hatayı tekrar tekrar yapıp davranış haline getirmeyin.

İlk adımlar

İlk önce temel grameri öğrenin. Cümle kurmayı, zamanları, sıfatları, zarfları, bağlaçları öğrenin. Öyle ufak tefek gramer detaylarıyla ömrünüzü harcamayın. Pratik olun, pragmatik olun. Gramere çok vakit harcamaktansa okumaya yoğunlaşın.

Okumak, okumak ve yine okumak

Temel gramer konularını öğrendikten sonra basit metinleri ve seviyeli hikaye kitaplarını okumaya başlayın. Yüzlerce sayfa okuyun. İngilizce blog ve haber sitelerini takip edin. Okumak öğrendiğiniz gramer yapılarının yerleşmesini, kelime dağarcığınızın zenginleşmesini ve dili kavrayışınızın güçlenmesini sağlar.

Dinlemek ve tekrar etmek

• Sevdiğiniz, ilgi duyduğunuz bir alan seçip o konuyla ilgili İngilizce ne bulabiliyorsanız okuyun ve dinleyin.

• Düzenli olarak BBC News, CNN gibi siteleri/kanalları takip edin.

• Eğlenmek için İngilizce dizi, film ve müziklere vakit ayırın.

• İzlediğiniz ya da dinlediğiniz şeyleri sesli olarak tekrar edin. Bunu sık sık yapın. Kendi kendinize konuşun.

Ben bu İngilizceyi öğrenebilecek miyim?

Geldik en temel soruya. Gerekli emek ve zamanı harcarsanız evet öğreneceksiniz. Örnek vermek gerekirse, Boğaziçine geldiğinde he/she/it zamirlerini birbirinden ayıracak kadar İngilizcesi olmayan hazırlık öğrencileri ile çalıştım. Bu öğrenciler bir yıllık yoğun bir çalışma dönemi ve hazırlık sınıfının ardından İngilizce kompozisyon yazıp, ağır akademik metinleri okuyup sorulara cevap verebilecek, İngilizce ders takip edip not alabilecek seviyeye geldiler. 18 yaşından sonra bir yıl gibi bir dönemde böylesi bir ilerleme kaydedilebiliyorsa sizin için de umut var demektir.

İngilizce öğrendim, bitti mi?

İngilizce öğrenmek hayat boyu devam eden bir süreç. Yani ben her şeyi öğrendim bitti diye bir şey yok. Ana dili İngilizce olanlar bile yüzbinlerce İngilizce kelimenin ufak bir bölümüne hakimken sizin hepsini bitirmiş olmanız çok mümkün değil. İşin güzel tarafı kısa sürede iletişim kuracak seviyeye geldikten sonra önünüzde sizi bir ömür canlı tutacak kadar malzeme kalacak olması. Yani okumaya ve dinlemeye devam!

---

Etiketler:  ingilizce öğrenemiyorum ne yapmalıyım

Bugün bu düşünceyi nasıl geliştiriyorum?

İlk yazıdaki görüşlerim yukarıda kalsın. Aşağıda ise aradan geçen zamanda öğrendiklerimi, yeni kaynakların kattığı ayrımları ve bugün ekleyeceğim pratik araçları paylaşıyorum.

“Öğrenemiyorum” yerine neyi ölçmelisiniz?

Şu iki ifade arasındaki farkı düşünün:

• “İngilizcem hiç ilerlemiyor.”
• “İki dakikalık bir iş tanıtımında fikirlerimi sıraya koyabiliyorum; fakat geçmiş deneyim anlatırken uzun duraklıyor ve zamanları karıştırıyorum.”

İkinci ifade çözülebilir bir problem verir. Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (CEFR), yeterliği yalnızca gramer başlıklarıyla değil; kişinin okurken, dinlerken, konuşurken, yazarken, etkileşime girerken ve bilgiyi başkasına aktarırken neler yapabildiğiyle tanımlar.

Başlangıçta dört küçük örnek toplayın:

1. Seviyenize uygun kısa metni okuyup ana fikri ve iki ayrıntıyı yazın.
2. Kısa kaydı dinleyip mesajı kendi cümlelerinizle özetleyin.
3. Tanıdık konuda iki dakika konuşup kaydedin.
4. Aynı konuda 120–200 kelimelik kısa metin yazın.

Bu bir resmî seviye testi değildir. Ama “kelime mi, anlama mı, üretim mi, düzen mi?” sorusunu genel histen daha iyi yanıtlar.

İlerlemenin durduğu yedi yaygın nokta

1. Hedefiniz çalışma davranışını söylemiyor

“İngilizce öğrenmek”, haftanın salı günü ne yapacağınızı göstermez. Hedefi bir iletişim görevi olarak kurun:

• “Altı hafta sonra alanımla ilgili 600 kelimelik bir yazının ana iddiasını ve üç desteğini sözlü özetleyeceğim.”
• “Müşteriyle teslim tarihini netleştiren kısa bir e-postayı 15 dakikada yazacağım.”
• “Otel rezervasyonundaki sorunu açıklayıp iki çözüm isteyeceğim.”

Sonra hedef için gereken alt becerileri çıkarın. Otel sorunu için bütün İngilizce zamanları değil; rezervasyon kelimeleri, geçmiş olayı açıklama, talep kurma ve karşı tarafı netleştirme gerekir.

2. Kaynak seviyeniz yanlış

Her cümlede sözlük açtığınız, ana fikri destek olmadan çıkaramadığınız veya birkaç dakika sonra tamamen koptuğunuz içerik, o çalışma amacı için fazla zor olabilir. Öte yandan hiçbir yeni unsur veya dikkat gerektirmeyen içerik de belirli hedeflerde yetersiz kalabilir.

Bir kaynağı üç şekilde sınayın:

• İlk geçişte genel mesajı yakalıyor musunuz?
• Bilmediğiniz unsurlar bağlamdan veya kısa destekle çözülebiliyor mu?
• İçerikten sonra hedef göreve benzer bir şey üretebiliyor musunuz?

“Gerçek İngilizce” olduğu için yalnızca hızlı haber yayını dinlemek zorunda değilsiniz. Seviyelendirilmiş metin, yavaşlatılmamış ama kısa konuşma, yazılı döküm veya konuya önceden aşinalık geçici destek olabilir. Destekleri zamanla azaltın.

3. Tanıma çalışıyor, hatırlamayı sınamıyorsunuz

Notu tekrar okumak veya cevabı görünce “biliyordum” demek, bilgiyi ihtiyaç anında üretebildiğinizi göstermez. Kartın ön yüzüne bakıp cevabı söylemek, boşluklu cümleyi tamamlamak veya yeni bir örnek kurmak geri çağırma gerektirir.

Nakata ve çalışma arkadaşlarının dönem boyunca yürüttüğü araştırma, yalnızca yeni kelimeleri yoklayan testlerle eski ve yeni kelimeleri biriktirerek tekrar yoklayan testleri karşılaştırdı. Sonuçlar, ikinci dil kelimelerinde dağıtılmış geri çağırmanın nasıl düzenlenebileceğine dair kanıt sağlar; her kelime ve öğrenci için tek ideal tekrar takvimi vermez.

Uygulamada:

1. Yeni ifadeyi anlam ve örnekle öğrenin.
2. Aynı gün kısa aradan sonra bakmadan çağırın.
3. Sonraki günlerde eski ve yeni ifadeleri karıştırın.
4. Türkçe karşılığını söylemenin ötesine geçip yeni cümlede kullanın.
5. Kolaylaşan öğelerin aralığını açın; unutulanı yeniden öğretin.

Bir günde yüz kart tüketmek yerine, daha az öğeyi birkaç hafta boyunca farklı görevlerde geri çağırmak hedefe daha yakındır.

4. Girdi tüketiyor, hedef çıktıyı üretmiyorsunuz

Dizi izlemek, podcast dinlemek ve okumak değerli girdidir. Ancak hedefiniz konuşmaksa konuşma; e-posta yazmaksa e-posta üretimi de gerekir. Anladığınız cümleyi gerçek zamanda kurmak ayrı bir taleptir.

de Jong ve Perfetti’nin 24 öğrenciyle yaptığı sınıf çalışmasında, katılımcılar aynı konuşma görevini kısalan sürelerle tekrar etti. Çalışma belirli koşullarda yeni görevlere de aktarılabilen akıcılık kazanımlarına işaret etti; küçük örneklem nedeniyle evrensel bir formül değildir.

Her girdi etkinliğine küçük bir çıktı ekleyin:

• 5 dakikalık videodan sonra 60 saniyelik sözlü özet.
• Kısa makaleden sonra iddia + iki destek notu.
• Diyalogdan sonra aynı işlevle yeni rol oyunu.
• Kelime listesinden sonra kişisel bağlamda dört cümle.

Çıktı, neyi henüz kullanamadığınızı görünür kılar.

5. Bütün haftayı tek beceriye veriyorsunuz

Sadece gramer testi çözmek, yalnızca konuşmak veya yalnızca dizi izlemek hedefinizin bütün bileşenlerini karşılamayabilir. CEFR’ın modeli alımlama, üretim, etkileşim ve aracılık faaliyetlerinin gerçek hayatta çoğu zaman birleştiğini vurgular.

Haftalık planınızda dört işlev arayın:

• Anlaşılır girdi: Hedef bağlamdan dinleme ve okuma.
• Dil odağı: Fark edilen kelime, yapı, telaffuz veya metin örüntüsü.
• Üretim: Konuşma veya yazma görevi.
• Etkileşim/geri bildirim: Karşılık verme, netleştirme, düzeltme ve yeniden deneme.

Dağılım hedefe göre değişebilir. Akademik okuma hedefinde okuma daha büyük pay alır; yine de özetlemek veya açıklamak anlamayı sınar.

6. Geri bildirim düzeltmede kalıyor

Bir öğretmenin metindeki hatayı düzeltmesi, yapıyı sonraki metinde otomatik kullanacağınız anlamına gelmez. Bitchener ve çalışma arkadaşlarının 53 yetişkin öğrenciyle yaptığı çalışma, belirli hata türlerinde yazılı ve kısa konferans geri bildiriminin yeni metinlerde doğruluğa etkisini inceledi; sonuçlar hata türlerine göre değişti.

Geri bildirimi şu döngüye sokun:

Hata örüntüsü → açıklama → iki doğru örnek → aynı metni düzeltme → yeni görevde bağımsız kullanım

Her hafta en fazla iki–üç örüntü seçin. “Artikel hatalarım var” yerine “tekil sayılabilir isimleri genel olmayan ilk kullanımda artikelsiz bırakıyorum” gibi dar kayıt tutun.

7. Süreyi değil yalnızca seriyi sayıyorsunuz

Uygulamadaki 100 günlük seri, yüz gün boyunca hangi becerinin değiştiğini göstermez. “Her gün 20 dakika” düzen için yararlı olabilir; içerik ve zorluk sabitse performans hedefe yaklaşmayabilir.

Çalışma kaydında şunlar bulunsun:

• tarih ve gerçek süre;
• yapılan görev;
• materyal zorluğu;
• bağımsız üretim sonucu;
• fark edilen tek dar boğaz;
• bir sonraki ayarlama.

Bu kayıt suçluluk üretmek için değil, yöntemi değiştirecek veri toplamak içindir.

Gramer, kelime, okuma ve dinleme nasıl birlikte çalışır?

Gramer

Grameri konu bitirme listesi olarak değil, anlam kurma aracı olarak öğrenin. Present perfect çalışıyorsanız yalnızca boşluk doldurmayın; deneyim, devam eden durum ve yakın geçmiş sonucu gibi işlevleri ayırıp kendi hedef bağlamınızda üretin.

Bir yapıyı “biliyorum” demeden önce:

• örnekte anlamını tanıyabiliyor musunuz?
• biçimi neden seçildiğini açıklayabiliyor musunuz?
• ipucuyla cümle kurabiliyor musunuz?
• yeni konuşma/yazma görevinde kendiliğinden kullanabiliyor musunuz?

Son aşama daha uzun sürebilir. Testte tanıma ile gerçek zamanda üretim arasındaki fark normal bir öğrenme problemidir; daha fazla çoktan seçmeli soru tek çözüm olmayabilir.

Kelime ve ifadeler

Tek sözcüğün yanında tipik birliktelik, gramer davranışı ve örnek bağlamı öğrenin:

decision → make/reach a decision → a decision about whether to…

Her kelimenin bütün eş anlamlılarını ve türevlerini aynı anda ezberlemek zorunda değilsiniz. Hedef görevinizde sık görülen kullanımla başlayın; yeni karşılaşmalarla ağı genişletin.

Okuma ve dinleme

Birinci geçişte genel anlam, ikinci geçişte hedef ayrıntı, üçüncü aşamada kısa üretim yapın. Her bilinmeyen kelimede durmak akışı yok edebilir; hiçbir şeyi incelemeden tüketmek de öğrenme fırsatını kaçırabilir.

Örnek döngü:

1. Başlıktan tahmin kurun.
2. Metni kesmeden ana mesaj için okuyun/dinleyin.
3. Belirli üç ayrıntıyı kontrol edin.
4. En yararlı üç ifadeyi seçin.
5. İçeriği bakmadan özetleyin veya görüş ekleyin.

Konuşma ve yazma

Kısa, tekrar edilebilir görevlerden başlayın. İlk üretimi saklayın, dar geri bildirim alın ve benzer yeni görevde tekrar deneyin. Yalnızca düzeltilmiş metni temize çekmek veya ezberlenmiş konuşmayı daha hızlı söylemek aktarım kanıtı değildir.

Altı haftalık yeniden başlama planı

1. hafta: Amaç ve başlangıç örnekleri

• Altı haftalık tek işlevsel hedef yazın.
• Okuma, dinleme, konuşma ve yazmadan kısa örnek alın.
• En kritik iki dar boğazı seçin.

2. hafta: Materyal kalibrasyonu

• İki farklı zorlukta kaynak deneyin.
• Genel anlamı koruyup küçük yeni yük sunan düzeyi seçin.
• Hedef bağlam için 15–20 temel ifade çıkarın.

3. hafta: Geri çağırma ve üretim

• Eski/yeni ifadeleri karıştırarak kısa tekrarlar yapın.
• Haftada en az üç hedef üretim görevi tamamlayın.
• İlk ve son kaydı/metni saklayın.

4. hafta: Etkileşim ve geri bildirim

• Bir partner, öğretmen veya uygun araçla gerçek karşılık gerektiren görev yapın.
• Yalnızca iki tekrar eden probleme geri bildirim isteyin.
• Düzeltmeyi aynı gün ve yeni görevde uygulayın.

5. hafta: Aktarım

• Konuyu, okuru veya iletişim koşulunu değiştirin.
• Not ve sözlük desteğini kademeli azaltın.
• Ezberlenen örnekten bağımsız performansı ölçün.

6. hafta: Yeniden ölçüm

• Birinci haftaya benzer fakat yeni dört görev tamamlayın.
• Aynı ölçütlerle karşılaştırın.
• Gelişen, değişmeyen ve yeni ortaya çıkan alanları yazın.
• Sonraki altı haftada tek öncelik seçin.

Haftalık örnek program

Günde yaklaşık 30 dakika ayırabilen biri için:

Gün	Ana çalışma	Kısa çıktı
Pazartesi	Seviyeye uygun okuma	5 cümlelik özet
Salı	Dinleme + yazılı döküm kontrolü	60 saniyelik sözlü anlatım
Çarşamba	Eski/yeni ifade geri çağırma	8 özgün cümle
Perşembe	Hedef konuşma veya yazma görevi	Kayıt/taslak
Cuma	Geri bildirim ve düzeltme	Yeni mini görev
Hafta sonu	Birikimli tekrar + ölçüm	Haftalık karşılaştırma

Bu tablo reçete değildir. İş hedefiniz telefon konuşmasıysa etkileşim; sınav hedefiniz akademik yazıysa süreli yazma payını artırın. Sürdüremediğiniz bir planı küçültmek, üç gün sonra bırakılan ideal plandan daha işlevseldir.

İlerleme yoksa neyi değiştirirsiniz?

Altı hafta sonunda aynı ölçütlerde hiçbir değişim yoksa sırayla kontrol edin:

1. Hedef ile etkinlik eşleşiyor mu? Konuşma hedefi için yalnızca okuma mı yaptınız?
2. Materyal uygun mu? Zamanın çoğu bilinmeyenleri çözmeye mi gidiyor?
3. Aktif geri çağırma var mı? Yoksa yalnızca yeniden mi okuyorsunuz?
4. Üretim yeterli mi? Haftada bir kez mi konuşup yazıyorsunuz?
5. Geri bildirim uygulanıyor mu? Yoksa düzeltmeleri yalnızca görüyor musunuz?
6. Ölçüm aynı mı? Farklı zorluktaki görevleri karşılaştırıyor olabilir misiniz?
7. Uyku, iş yükü, işitme/görme veya öğrenmeyi etkileyen başka koşullar var mı? Gerekiyorsa uygun sağlık veya eğitim uzmanına başvurun.

Dil öğrenme güçlüğünü zekâ veya irade hakkında bir hükme çevirmeyin. Aynı şekilde “herkes aynı sürede öğrenir” de doğru değildir. Ön bilgi, kullanılan dil ile İngilizce arasındaki mesafe, erişilebilir zaman, eğitim kalitesi, sağlık ve hedefin zorluğu süreyi değiştirir.

Son kontrol listesi

• Hedefim gözlenebilir bir iletişim görevi mi?
• Başlangıç performansımı sakladım mı?
• Kaynaklarım genel anlamı koruyacak düzeyde mi?
• Tekrarım cevabı görmeye değil geri çağırmaya dayanıyor mu?
• Hedef beceride düzenli üretim yapıyor muyum?
• Girdi, dil odağı, üretim ve etkileşim dengeli mi?
• Geri bildirimi yeni görevde yeniden kullanıyor muyum?
• Aynı ölçütlerle altı haftalık karşılaştırma yapıyor muyum?

“İngilizce öğrenemiyorum” ifadesini kalıcı kimlik olarak değil, sistemde veri eksikliği olarak ele alın. Görevi tanımlayın, başlangıcı ölçün, uygun zorlukta çalışın, hatırlayın, üretin, geri bildirimle yeniden deneyin ve aynı ölçütle tekrar ölçün. İlerleme görünür olduğunda neyi sürdürmeniz; görünmediğinde neyi değiştirmeniz gerektiği de görünür hale gelir.

---

Comments

şakacı mırnav — 2014-11-19 15:10:16

bu bana çok yararlı oldu kim yaptııysa teşekkür ederim artık ingilizce çok kolay benim için D:

enis — 2015-09-18 11:18:00

çevremde ingilizce öğrenen veya öğrenemeyenlerin hepsinin ortan görüşü, kursların bir işe yaramadığı, boşa para harcamak olduğudur. öğrenenlerin ve işte aktif kullananların istisnasız tamamı kursa gitmiş öğrenememiş, öğrenmek için yurt dışına gitmiş 1 sene falan kalmış. öğrenemeyenler sadece kursa gidenler, anca turistlere çat pat yol tarif ederler. olayın sırrı bir süre yurt dışında yaşamak ve kursa orada gitmek.

Hüseyin Demirtaş — 2015-09-20 10:30:49

Kurslarla ilgili şikayetleri ben de sık sık duyuyorum. Dil öğrenimi çok bireysel bir süreç olduğu için öğrencinin birebir iletişim kurması gerekiyor. O açıdan yurtdışına çıkıp kendi başına yaşamak zorunda kalanlar ya da yurt içinde olup hem kendi başlarına yoğun çalışıp hem de birebir destek alanlar daha hızlı ilerliyor.

hasan — 2016-08-14 14:24:57

motive edici

Cesur — 2018-11-16 19:36:36

Ben cesur İngilizce öğrenmem gerekir