Writing yazamıyorum, ne yapmalıyım diyen pek çok öğrenciyle karşılaşıyorum. Writing yazamamak pek çok öğrencinin sıkıntılarından birisi. Bunun temel sebeplerinden birisi ülkemizde İngilizce eğitim sürecinde İngilizce yazı yazma becerisine yeterince önem verilmemesi. Hâlbuki writing gerek iş hayatında gerek eğitim hayatında en çok ihtiyaç duyulan becerilerden birisi.
Bu yazıda writing yazamamanın sebepleri ve writing yani İngilizce yazı yazabilmek için atmanız gereken adımlardan bahsedeceğim.
Neden writing yazamıyorum?
İlk önce İngilizce yazı yazamamanın temelinde yatan problemleri anlayıp çözmemiz gerekli ki daha sonra aynı hatalar tekrar etmesin.
Writing yazamamanın temel 4 sebebi var: Gramer eksikliği, kelime eksikliği, ifade eksikliği ve Türkçe düşünmek.
Gramer eksikliği
Bu aslında aşılması en kolay sorunlardan birisi. İngilizce yazı yazmak için orta seviyede gramer bilginizin olması yeterli. İngilizcenin tüm detaylarına hâkim olmanız gerekmez. Ancak burada öğrenme süreciyle ilgili bir noktaya dikkat etmemiz gerekli. Gramer öğrenirken gramer öğrenmiş olmak için değil yazı yazabilmek için gramer öğrenmek gerekir. Peki bu ne demek? Bu şu demek: Grameri boşluk doldurmak, test çözmek için değil, cümle kurabilmek için öğrenin. Öğrendiğiniz her bir gramer yapısıyla ilgili cümleler kurun. If Clauses konusunu öğrendiyseniz “Ben başkan olsam şunu şunu yapardım” tarzı İngilizce cümleler kurun. Present Perfect öğrendiyseniz “Bu bölgede yirmi yıldır çatışmalar devam ediyor” tarzı bir cümle kurun. Yani pratik hedefler doğrultusunda İngilizce gramer öğrenin.
Kelime eksikliği
Türkiye’de İngilizce kelime öğrenme sürecini doğru yürüten çok az insan var. Kime sorsam görüyorum ki elma=apple, çalmak=to play kafasıyla İngilizce kelime öğreniyor. Aslında öğrenmiyor, kısa bir süre sonra unutmak üzere ezber yapıyor. Bence boşuna harcanan vakit ve emekten başka bir şey değil. Kelime öyle öğrenilmez. İngilizce kelime bir kere Türkçe sözlük üzerinden öğrenilmez. İlk olarak İngilizce kelimelerin İngilizce tanımlarını okuyup anlamaya çalışın, anlamazsanız Türkçe sözlükten destek alın. Bir kelimeye bakıp hemen kapamayın sözlüğü. O kelimenin isim hali ne, sıfat hali ne, zarf hali ne, fiil hali ne, telaffuzu nasıl bunlara da bakın. Bunları da not alın.
Sonra sadece o kelimeyle yetinmeyin. O kelimenin eş anlamlılarını, zıt anlamlılarını, benzer anlamlılarını öğrenin. Böylece zihninizde bir kelime haritası, bir kelime ağı oluşur ve öğrenmeniz kolaylaşır.
Ama iş burada da bitmiyor. Her bir öğrendiğiniz kelime için 3-5 örnek cümle okuyun, bir bakın o kelime cümle içinde nasıl kullanılmış. Sonra siz de örnek cümleler kurun. Yazın, tekrar edin.
Ancak böyle bir süreçle kelimeleri hakkıyla öğrenirsiniz yoksa A=B diye ezberle hem vaktinizi hem enerjinizi heba edersiniz.
İfade eksikliği
Doğru düzgün İngilizce yazı yazamamanın bir sebebi de ifade eksiliği. İngilizce’de pek çok anlam bir ifade halinde mevcuttur. Yani anlatmak istediğimiz belli şeyleri ifade etmekte kullanılan kalıplar vardır. Mesela bir gelişme paragrafına başlarken genelde “First of all” ya da “To start with” gibi bir giriş yapılır. Bu ifadeler “ilk olarak” anlamına gelir İngilizce’de. Ancak siz tutar da bire bir Türkçedeki “ilk olarak” ifadesini “as a first” diye çevirip yazarsanız çuvallarsınız. Yazılarda ne tür ifadeler kullanılır görüp anlamak için bol bol okuma yapmak gerekir. İlgilendiğiniz alanla ilgili İngilizce ne buluyorsanız okuyun.
Olayın bir başka boyutu ise İngilizce’de çoğu fiil ya da ifadenin prepositionlar ile birlikte kullanılması. Mesela sözlükte “katılmak” diye aradığınızda “to participate” yazar. Ancak “Toplantıya katıldım” gibi bir cümle “I participated in the meeting” şeklinde yani “in” prepositionu ile birlikte söylenir. Yani participate fiili “in” alır. Hangi fiil hangi preposition ile kullanılır görmek için İngilizce-İngilizce sözlükleri iyice okumak gerekir.
Türkçe düşünmek
Writing yazamama sebeplerinden birisi de Türkçe düşünmektir. Her dilin kendine has kuralları ve ifade şekilleri vardır. İngilizce yazı yazmak, Türkçe cümleyi kelime kelime çevirmek demek değildir. “Saldım çayıra, mevlam kayıra”. Sıkıyorsa bunu İngilizce söyleyin. Diyemezsiniz çünkü bununla bire bir örtüşen bir ifade bulmak zor. Ya da biz diyoruz ki “bardaktan boşanırcasına yağıyor”. Oysa İngilizler bu anlamı vermek için “It is raining cats and dogs” yani “kedi köpek yağıyor”diyor. Anlatmaya çalıştığım üzere, İngilizce yazmak bire bir çevirmek değildir. İngilizce yazmak aklınızdaki anlamın İngilizce nasıl ifade edileceğini öğrenip ona göre yazmaktır.
Peki aklımızdaki şeyleri İngilizce ifade etmeyi nasıl öğreneceğiz. Çok basit! Yazmak istediğiniz konulardaki İngilizce yazıları okuyarak. İngilizce makale mi yazmak istiyorsunuz? O zaman İngilizce makale okuyun bol bol. Kullanılan dili ve ifadeleri görün. İngilizce mektup mu yazmak istiyorsunuz? O zaman bol bol İngilizce mektup örneği okuyun. Bakın bakalım “sevgili halacım” ya da “en içten duygularımla” nasıl söylenmiş.
Sonra da öğrendiklerinizi yazıya dökün.
En kritik adım: Pratik-Geribildirim-Pratik döngüsü
Her şeyi öğrendinizi aferin! Şimdi sırada ne var? Bol bol yazmak var çünkü İngilizce yazma beceriniz, İngilizce yazı yazarak gelişir. Sürekli okumak öğrenmek için iyidir ama writing yazabilmek için öğrendiklerinizi yazıya dökmeniz gerekir. Yani öğrendiklerinizi kullandığınız İngilizce yazılar yazın. Bir paragraf yazın, bir sayfa yazın o size kalmış.
Ancak sadece yazmakla ve pratik yapmakla olay çözülmüyor. İşin en can alıcı noktası burası. Yazdıklarınızı bir bilene kontrol ettirip geribildirim yani feedback almanız lazım. Birisinin size rehberlik etmesi lazım. Yazınızı okuyup neyin yanlış neyin doğru olduğunu göstermesi lazım ki doğru düzgün İngilizce yazılar yazın ve puanınız artsın. Yoksa aynı hataları tekrar ede ede o hataları kemikleştirme riskiniz var.
Peki geribildirim aldık, bu iş tamam mıdır? Hayır. Çünkü aldığınız geribildirimi not edip bir sonraki yazınızda göz önünde bulundurmanız gerekir. Yani ne yapacağız? Yazı yazıp, geribildirim alacağız, sonra o geribildirimi göz önünde tutarak yeni yazılar yazacağız ve öğrenme sürecimiz bu döngü içerisinde ilerleyecek.
Bu kolay bir süreç mi? Çok kolay değil. Ancak şanslısınız çünkü çok zor da değil. Eğer İngilizce sizin için önemliyse, eğer İngilizce yazı yazmayı istiyor ve writing yazamıyorum demekten kurtulmak istiyorsanız alın size yol haritası. Rehberlik benden, çalışması, uygulaması sizden.
Artık writing yazamıyorum demeye son vermenin vakti geldi!